Podpisano umowę na remont organów w archikatedrze w Białymstoku - [VIDEO]

Koszt całego przedsięwzięcia to 2,5 mln zł, z czego 2 mln zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich dla Podlaskiego 2021–2027. Pozostałe koszty parafia pokryje z własnych środków.

Marszałek Prokorym podkreślił, że projekt jest przykładem skutecznego wykorzystania funduszy europejskich nie tylko na rozwój infrastruktury, ale także na ochronę dziedzictwa kulturowego. 

– To inwestycja w naszą historię, tożsamość i przyszłość – zaznaczył. – Chcemy, aby ten wspaniały instrument zachował swoje wyjątkowe brzmienie.

Przypomniał również, że organy – poza oprawą liturgii – pełnią ważną funkcję kulturalną, są wykorzystywane podczas koncertów i wydarzeń artystycznych.

Proboszcz parafii archikatedralnej ks. Jarosław Grzegorczyk zwrócił uwagę, że mimo wyjątkowego brzmienia instrument jest w coraz gorszym stanie technicznym. Ekspertyzy wskazują, że bez pilnej interwencji mógłby wkrótce przestać działać. 

– To ogromne przedsięwzięcie – obejmuje rozebranie instrumentu, jego naprawę i ponowny montaż – wyjaśnił.

Organy, których historia sięga 1908 roku, a które zostały rozbudowane w latach 50. XX wieku, przejdą teraz kompleksową renowację i modernizację. Zakres prac obejmie nie tylko oczyszczenie i konserwację poszczególnych elementów, ale także rekonstrukcję brakujących i zniszczonych części oraz dostosowanie instrumentu do współczesnych standardów użytkowania.

Prace będą prowadzone w kilku etapach. W pierwszej kolejności instrument zostanie w całości zdemontowany, a jego elementy – w tym piszczałki, miechy, wiatrownice i mechanizmy sterujące – trafią do specjalistycznych pracowni. Tam zostaną poddane szczegółowej diagnostyce, naprawie oraz precyzyjnej konserwacji. Szczególnej uwagi wymagają systemy powietrzne – liczne przewody i kanały, które z biegiem lat uległy deformacjom i nieszczelnościom.

Modernizacja obejmie także system sterowania. Oprócz odnowienia istniejącej traktury pneumatycznej, która jest wrażliwa na zmiany temperatury i wilgotności, zaplanowano montaż nowej traktury elektrycznej. Rozwiązanie to zwiększy niezawodność instrumentu i poprawi komfort jego użytkowania, szczególnie w trudnych warunkach panujących w nieogrzewanej świątyni.

Po zakończeniu prac wszystkie elementy zostaną ponownie złożone i poddane żmudnemu procesowi strojenia oraz intonacji, który ma kluczowe znaczenie dla ostatecznego brzmienia organów. Całość będzie realizowana zgodnie z wytycznymi konserwatora zabytków, tak aby zachować historyczny charakter instrumentu.

Wicemarszałek Wiesława Burnos poinformowała, że analizowany jest również projekt termomodernizacji bazyliki, który w przyszłości poprawi warunki jej użytkowania. Parafia złożyła wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia z funduszy unijnych w ramach konkursu na termomodernizację.

Remont potrwa od półtora roku do dwóch lat. W tym czasie nabożeństwa będą odbywać się przy użyciu organów elektronicznych.

We wtorkowej konferencji uczestniczył również dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego UMWP Daniel Puch.

Aneta Kursa
red.: Jakub Wróblewski
fot.: Krzysztof Duszyński