Zapisane przed laty, zagrane przez młodych. Kurpie zabrzmiały w Łomży - [VIDEO]

W sobotę, 10 października, w Filharmonii Kameralnej im. Witolda Lutosławskiego w Łomży spotkały się środowiska folklorystyczne Kurpi Białych i Zielonych. Koncert poświęcono 140. rocznicy urodzin ks. Władysława Skierkowskiego, etnografa i badacza Kurpiowszczyzny.

Wydarzenie przygotowała Fundacja „Akademia Źródeł”, prowadzona przez Agatę i Pawła Dąbkowskich. Oprawę muzyczną widowiska stworzyła orkiestra młodzieży z województw podlaskiego, mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego. Wspólny występ wymagał połączenia różnych grup, ustalenia repertuaru i wielu prób.

– Został przygotowany przede wszystkim repertuar pieśni kurpiowskich, melodii kurpiowskich i tańców kurpiowskich. Te ostatnie pokazywały zespoły folklorystyczne, a orkiestra złożona z młodzieży z trzech województw stworzyła oprawę muzyczną do tych wszystkich występów – wyjaśniał Paweł Dąbkowski.

Jedna scena, wiele muzycznych domów

W koncercie uczestniczyły zespoły „Kurpiowszczyzna” i „Kurpiaki” z Myszyńca, „Kurpie” z Rozóg oraz „U nas na Kurpiach Białych” z Dąbrowy. Wystąpiły również grupa śpiewacza „Śpiewu Przyczyna” i chór II Liceum Ogólnokształcącego im. Cypriana Kamila Norwida w Ostrołęce, prowadzony przez Henryka Gadomskiego, laureata Nagrody im. Oskara Kolberga. Na scenie zaprezentowały się także muzykujące rodziny.

Rodzinny udział miał szczególne znaczenie w wydarzeniu poświęconym przekazywaniu tradycji. Muzyka ludowa przez pokolenia była poznawana ze słuchu: od rodziców, dziadków, sąsiadów i miejscowych muzykantów. W Łomży obok doświadczonych wykonawców stanęli młodzi ludzie, którzy uczą się melodii swojego regionu i chcą je grać.

Kurpie Białe i Zielone zachowały własne obyczaje, repertuar i sposoby wykonania. Koncert dał im wspólną scenę. Pieśniom towarzyszył taniec, a młodzieżowa orkiestra łączyła poszczególne części programu.

Zanim zabrzmiała pierwsza melodia

Za koncertem stał rok przygotowań młodych muzyków pod opieką instruktorów. Paweł Dąbkowski wymienił Magdalenę Golon, Marcina Drabika, Karola Samsela i Aleksandrę Puczyńską; sam również pracował z młodzieżą.

Najpierw odbywały się próby w mniejszych grupach. Trzeba było uzgodnić, co wykona każdy zespół, w jaki sposób i w którym momencie programu. Dopiero później można było połączyć wszystkich wykonawców.

– Kiedy scenariusz zaczął stawać na nogi, zaczął być coraz bardziej wyrazisty i klarowny, zaczęliśmy się spotykać w dużej grupie młodzieży i zespołów folklorystycznych – opowiadał organizator.

Próby generalne odbyły się w Gminnym Ośrodku Kultury i Sportu w Łysych. Dąbkowski podziękował za udostępnienie sali, która pozwoliła przygotowywać widowisko w tak licznym gronie.

Zanim wykonawcy spotkali się w Filharmonii, musieli znaleźć czas na ćwiczenia, dojazdy i uzgodnienie muzycznych szczegółów. Wspólny koncert był rezultatem tej pracy – prowadzonej przez wiele miesięcy, w różnych miejscowościach.

Ksiądz, który słuchał Kurpiów

Ks. Władysław Skierkowski trafił do parafii w Myszyńcu w 1913 roku. Zainteresowanie miejscową muzyką przerodziło się w wieloletnią pracę dokumentacyjną. Utrwalał pieśni, które żyły w głosach mieszkańców i towarzyszyły ich codzienności oraz uroczystościom.

Zebrany przez niego materiał stał się źródłem inspiracji również dla kompozytorów, w tym Karola Szymanowskiego, Witolda Lutosławskiego i Tadeusza Sygietyńskiego.

Łomżyński koncert pozwolił usłyszeć, jak muzyka regionu brzmi w wykonaniu kolejnego pokolenia. W 2026 roku przypada także 85. rocznica śmierci duchownego. Sejmik Województwa Mazowieckiego przyjął stanowisko w sprawie jego upamiętnienia. W Filharmonii hołd dla badacza miał postać pieśni, tańców i melodii, których młodzi wykonawcy uczyli się pod kierunkiem swoich instruktorów.

Powodów do grania nie brakuje

Paweł Dąbkowski ma nadzieję, że koncert stanie się początkiem rozmów o następnych przedsięwzięciach. Zapytany o plany, zaznaczył, że wiele zależy od pomysłów i zainteresowania środowisk kurpiowskich.

Przypomniał przy tym inne postacie zasługujące na uwagę: brata Zenona Żebrowskiego oraz Adama Chętnika, założyciela Skansenu Kurpiowskiego w Nowogrodzie.

– Powodów do spotykania się i do grania nie brakuje – podsumował.

Koncert „Młodzi Skierkowskiemu” został dofinansowany ze środków Miasta Łomży. Połączył wykonawców z różnych części Kurpiowszczyzny i pokazał efekty ich wspólnych przygotowań.

Przed laty ks. Skierkowski słuchał i zapisywał, żeby melodie nie przepadły. W Łomży młodzi ludzie wykonali swoją część tej pracy: nauczyli się ich i zagrali. Dzięki temu dawna pieśń ma dalszy ciąg.