Uroczysta zbiórka zakończyła trzeci, ostatni w tym roku turnus programu „Wakacje z wojskiem”. Szkolenie rozpoczęło 17 sierpnia 40 ochotników. Po 27 dniach nauki, ćwiczeń i wojskowej dyscypliny do przysięgi stanęło 31 z nich.

Młodzi ludzie poznawali podstawy taktyki, posługiwania się bronią i udzielania pierwszej pomocy na polu walki. Musieli również przywyknąć do porządku dnia odmiennego od cywilnej codzienności, pracy w zespole oraz odpowiedzialności za powierzone zadania.

Finałem szkolenia były słowa:

– Ja, żołnierz Wojska Polskiego, przysięgam…

Meldunek o gotowości do uroczystości złożył ppłk Karol Kurowski. Odebrał go ppłk Henryk Oleksy, zastępca dowódcy 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego im. gen. bryg. Mariana Reganowicza.

Nie tylko wojskowa formalność

Podpułkownik Henryk Oleksy przypomniał, że przysięga jest jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu żołnierza. Oznacza osobistą deklarację gotowości do służby Rzeczypospolitej Polskiej, rozwijania swoich umiejętności oraz stania na straży bezpieczeństwa, niepodległości i suwerenności kraju.

– Żołnierzem jest się do końca życia – podkreślił zastępca dowódcy, zwracając się do nowo zaprzysiężonych.

Jak mówiła kpt. Natalia Fiedoruk, oficer prasowy 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego, kolejne uroczystości w jednostce nie tracą swojej szczególnej rangi.

– Nie jest to kolejny turnus ani coś zwykłego tylko dlatego, że przysięgi odbywają się regularnie. To wyjątkowa chwila dla osób, które wypowiadają rotę przed sztandarem, ale także dla ich rodzin i całego społeczeństwa. Ci ludzie zdecydowali się założyć mundur, przejść szkolenie, a następnie złożyć przysięgę. Dalsze drogi mogą być różne, jednak jej słowa powinny towarzyszyć im przez całe życie – zaznaczyła kpt. Natalia Fiedoruk.

Ukończenie szkolenia nie oznacza, że wszyscy uczestnicy zwiążą przyszłość z zawodową służbą wojskową. Mogą kontynuować przygotowanie specjalistyczne, ubiegać się o przyjęcie do armii zawodowej, wybrać służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej albo wrócić do nauki i pracy, pozostając w rezerwie.

Rodzinna tradycja i własna decyzja

Dla szer. Mateusza Wojkowskiego wybór wojska był w pewnym sensie kontynuacją rodzinnej historii. W armii służyli wcześniej jego ojciec i wujkowie.

– Uznałem, że jest to także coś, co powinienem zrobić. Droga do przysięgi była trudna, ale trzeba było się skupić, zebrać siły i przebrnąć przez szkolenie. Gdyby było łatwo, chyba czułbym rozczarowanie – przyznał.

Tuż po uroczystości nie ukrywał emocji.

– Złożyłem przysięgę, zasiliłem szeregi polskiej armii. Chcę bronić naszego kraju i zawsze stać na jego straży – powiedział szer. Mateusz Wojkowski.

Szer. Aleksandra Pianko swoją drogę do przysięgi określiła krótko: wyboista. Pojawiały się chwile zwątpienia, lecz duże znaczenie miało wsparcie kadry oraz innych uczestników szkolenia.

– Czuję wiele emocji, ekscytację i szczęście. Podjęłam decyzję, że chcę być żołnierzem i służyć Polsce. Nie zawsze było łatwo, ale krok po kroku dotarłam do celu – mówiła szer. Aleksandra Pianko.

Za wojskowym szykiem i jednolitymi mundurami kryły się więc różne historie. Jednych do jednostki przyprowadziła rodzinna tradycja, innych chęć służby albo potrzeba sprawdzenia siebie. Każdy musiał jednak przejść tę samą drogę – od pierwszej zbiórki, przez intensywne szkolenie, po plac apelowy i rotę przysięgi.

Rodziny były częścią tej chwili

Uroczystości towarzyszyli bliscy żołnierzy. Po zakończeniu oficjalnej części przyszedł czas na gratulacje, uściski i wspólne fotografie. Po niemal miesiącu szkolenia spotkanie z rodzinami miało dla elewów szczególne znaczenie.

Wśród gości znaleźli się m.in. posłanka Bogumiła Olbryś, wicestarosta łomżyński Anna Gawrych, kapelan garnizonu ks. ppłk Łukasz Hubacz, szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w Łomży ppłk Bogdan Oźlański, mjr Piotr Duda z 13. Batalionu Lekkiej Piechoty, przedstawiciel Nadleśnictwa Łomża Piotr Rupacz oraz dyrektor Zespołu Szkół Ekonomicznych i Ogólnokształcących nr 6 Paweł Drożyner.

– Łomża zyskała dziś 31 nowych żołnierzy. Przysięga pozostaje w człowieku na długo, ponieważ poprzedzają ją tygodnie ćwiczeń i przygotowań. Życzę nowo zaprzysiężonym, aby zdobyte przez nich umiejętności służyły przede wszystkim szkoleniu i gotowości, a wartości zapisane w rocie zawsze były im bliskie – powiedziała posłanka Bogumiła Olbryś.

Do uczestników trzeciego turnusu „Wakacji z wojskiem” zwrócił się także minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. W liście odczytanym podczas uroczystości podkreślił, że ukończenie szkolenia jest świadectwem aktywnego patriotyzmu i odpowiedzialności. Zaznaczył również, że zdobyte doświadczenie pozostanie ważne niezależnie od tego, czy absolwenci programu wybiorą zawodową służbę, czy powrócą do cywilnych zajęć.

Wrześniowa przysięga zamknęła okres szkolenia, ale dla wielu jej uczestników może być początkiem dłuższej drogi. Pierwszy krok wykonali wspólnie. Kolejne każdy z nich postawi już zgodnie z własną decyzją.

Zanim przemówili duchowni, minister i przedstawiciele instytucji publicznych, własną opowieść rozpoczęły wieńce. Korony, krzyże, monstrancje i niewielkie świątynie wyplecione ze zbóż, kwiatów, ziół oraz owoców wypełniły łomżyńską katedrę barwami kończącego się lata. Każda kompozycja przyjechała z innej parafii, lecz wszystkie mówiły o tym samym: cierpliwości, pracy i niepewnym spojrzeniu w niebo.

Centralnym punktem Dożynek Diecezjalno-Gminnych była Msza Święta w katedrze pw. św. Michała Archanioła, której przewodniczył biskup łomżyński Janusz Stepnowski.

– Rolnictwo w naszym kraju jest bardzo ważne, można powiedzieć najważniejsze – podkreślał ordynariusz diecezji łomżyńskiej.

Chleb nie zaczyna się na sklepowej półce

W homilii bp Janusz Stepnowski mówił o szczególnym znaczeniu chleba w chrześcijańskiej tradycji i codziennym życiu człowieka. Bochen przyniesiony przed ołtarz był owocem tegorocznych zbiorów, ale także miesięcy pracy, kosztów poniesionych przez gospodarzy oraz ryzyka, którego nie da się całkowicie wyeliminować nawet w najnowocześniejszym gospodarstwie.

– Rolnik, żyjąc na tej ziemi, widzi, że potrzebuje Bożego błogosławieństwa – mówił biskup, przypominając, jak wiele w gospodarstwie zależy od deszczu, słońca i pogody przychodzącej we właściwym czasie.

Zdaniem ordynariusza mijający sezon można uznać na terenie diecezji za stosunkowo dobry. Nie wszystkie prace już się zakończyły – na polach pozostała między innymi kukurydza – jednak zebrane plony pozwalają dziękować za to, co wydała ziemia.

Biskup zwrócił również uwagę na przyszłość rodzinnych gospodarstw. Jednym z coraz poważniejszych problemów staje się brak następców gotowych przejąć ziemię i odpowiedzialność swoich rodziców. Maszyny są coraz nowocześniejsze, ale same nie podejmą decyzji o pozostaniu na wsi.

Dzień wdzięczności i ocalenia

Dożynkowe dziękczynienie splotło się z historią miejsca. Uroczystość wpisała się w jubileuszowe obchody związane z diecezją łomżyńską i kościołem katedralnym. Data spotkania przywoływała również wydarzenia z 12 września 1944 roku. Wycofujące się wojska niemieckie zamierzały wówczas zniszczyć katedrę i pałac biskupi. Świątynia ocalała dzięki zdecydowanej postawie ówczesnego ordynariusza, biskupa Stanisława Kostki Łukomskiego, a także niemieckich oficerów, którzy nie wykonali rozkazu wysadzenia budynków.

– Dzisiejszy dzień dla naszej katedry jest też dniem ocalenia – przypomniał bp Stepnowski.

Pod gotyckimi sklepieniami spotkały się więc różne wymiary wdzięczności: za plony, za ocaloną świątynię oraz za ludzi, którzy w decydującym momencie potrafili przeciwstawić się zniszczeniu.

Bochen powierzony gospodarzom

Starostami tegorocznych dożynek byli Elwira i Piotr Justowie z Jednaczewa. Przekazując chleb gospodarzom uroczystości, Piotr Just przypomniał, że święto plonów jest przede wszystkim podziękowaniem dla ludzi, którzy zapewniają społeczeństwu żywność.

– Dożynki to czas, kiedy wspólnie możemy podziękować za zebrane plony, za chleb, który każdego dnia gości na naszych stołach, ale przede wszystkim za ludzi, którzy swoją pracą ten chleb nam zapewniają – mówił. – Niech nigdy nie zabraknie nam chleba, zgody, wzajemnego szacunku i wiary w to, że razem możemy więcej.

Bochen przyjął również wójt Gminy Łomża Piotr Kłys, nazywając dożynki jednym z najpiękniejszych staropolskich świąt.

– Jako gospodarz tej gminy obiecuję, że będę go dzielił sprawiedliwie, aby nikomu w naszej wspólnocie go nie zabrakło – zadeklarował.

Wójt wspomniał także rolników, którzy w ostatnim czasie ponieśli śmierć podczas prac polowych. Uczestnicy uroczystości uczcili ich pamięć ciszą i modlitwą. Ten moment przypomniał, że za sielskim obrazem pól kryje się zawód wymagający i niebezpieczny, w którym błąd, awaria albo chwila nieuwagi mogą kosztować życie.

Dożynkowe spotkanie przed katedrą

Po Mszy Świętej uroczystości przeniosły się na plac przykatedralny. Tam odbyły się tradycyjne obrzędy oraz konkurs na najpiękniejszy wieniec.

Komisja oceniała formę, kompozycję, różnorodność wykorzystanych płodów rolnych, zgodność z miejscową tradycją i pracochłonność wykonania. Sztuczne materiały były niedopuszczalne. Wieniec miał powstać z tego, co wydały pola, łąki i ogrody – dożynkowej tradycji nie da się przecież wypleść z plastiku.

Przewodnicząca komisji konkursowej Małgorzata Jaszczoł, etnograf z Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi, zwracała uwagę, że tradycja dożynkowa zmienia się wraz z rolniczym krajobrazem. Dawniej w wieńcach nie pojawiała się kukurydza, ponieważ nie była powszechnie uprawiana. Dziś należy do najważniejszych roślin uprawianych w regionie, dlatego naturalnie trafia także do współczesnych kompozycji.

Pierwsze miejsce zdobyła parafia Nowa Wieś Zachodnia. Drugą nagrodę otrzymała parafia Kadzidło, trzecią – parafia Miastkowo. Wyróżnienie przyznano reprezentacji parafii Myszyniec.

Każda z prac wymagała wcześniejszego zebrania i wysuszenia roślin, starannego dobrania materiału oraz wielu godzin układania najmniejszych elementów. Dawniej ziarno wyjęte z wieńca dodawano do tego przeznaczonego na kolejny zasiew. Koniec jednego sezonu stawał się w ten sposób początkiem następnego.

Dożynkowy poczęstunek przygotowały Koło Gospodyń Wiejskich Modzelanki, KGW w Nowych Kupiskach oraz KGW Grodzisko. W organizację spotkania włączyli się również druhowie z okolicznych jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych.

Na stołach pojawiły się lokalne potrawy i domowe wypieki. Receptury przekazywane w rodzinach z pokolenia na pokolenie przypomniały, że kulinarne dziedzictwo wsi rzadko mieści się w gramach i minutach. Najważniejsze miary brzmią tam nadal: „garść”, „odrobina” i „tyle, ile zabierze”.

Jedenaście odznak „Zasłużony dla Rolnictwa”

Ważnym punktem spotkania było wręczenie 11 honorowych odznak „Zasłużony dla Rolnictwa”. Otrzymują je osoby wyróżniające się pracą na rzecz polskiego rolnictwa, mieszkańców wsi i rozwoju obszarów wiejskich.

Wśród uhonorowanych znalazł się bp Janusz Stepnowski. Odznaki otrzymali także przedstawiciele środowiska rolniczego, między innymi Józef Dmochowski i Tomasz Głasek.

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski zaznaczył, że wyróżnienia są przede wszystkim wyrazem wdzięczności. Dziękował rolnikom, gospodarzom dożynek, duchowieństwu, samorządowcom, kołom gospodyń wiejskich i strażakom za pracę oraz przygotowanie uroczystości.

Minister zwrócił uwagę na znaczenie podlaskich gospodarstw dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Dobre zbiory kukurydzy i traw są szczególnie istotne w regionie, w którym silną pozycję zajmują hodowla bydła i produkcja mleka.

– Trzeba docenić to, co udało się zebrać – mówił Stefan Krajewski.

Współczesne gospodarstwa funkcjonują w coraz bardziej skomplikowanym otoczeniu. O ich kondycji decydują nie tylko pogoda i wielkość zbiorów, lecz także ceny skupu, koszty produkcji, zmieniające się przepisy, sytuacja na rynkach międzynarodowych, umowy handlowe oraz zagrożenia związane ze zdrowiem zwierząt.

Stefan Krajewski przypomniał również o rozpoczętej 8 września wypłacie zaliczek na poczet tegorocznych płatności bezpośrednich i obszarowych. Jak zaznaczył, pieniądze zaczęły trafiać do gospodarstw ponad miesiąc wcześniej niż w poprzednich latach.

– Będziemy robić tak, aby polskie rolnictwo i polskie przetwórstwo były konkurencyjne i odporne na kryzysy – zapewnił minister.

Dziękował rolnikom nie tylko za produkcję żywności, lecz także za pielęgnowanie wiary, kultury i miejscowej tożsamości.

O instrumentach pomocy kierowanych bezpośrednio do gospodarstw mówił również Adam Frankowski, dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży.

Jacek Piorunek, członek Zarządu Województwa Podlaskiego, wskazywał natomiast na znaczenie rolnictwa dla gospodarki regionu oraz potrzebę dalszego wspierania obszarów wiejskich.

LOWE – wiedza przyjechała na wieś

Dożynki były nie tylko zakończeniem gospodarskiego sezonu. Stały się również podsumowaniem czterech projektów LOWE, czyli Lokalnych Ośrodków Wiedzy i Edukacji realizowanych w gminach Grabowo, Kolno, Łomża i Piątnica.

Przedsięwzięcie prowadziła Łomżyńska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT. Ważną rolę w jego przygotowaniu i realizacji odegrał Piotr Grabani, dyrektor Biura NOT w Łomży oraz doradca marszałka województwa podlaskiego do spraw kształcenia ustawicznego.

LOWE opiera się na prostym i praktycznym założeniu: szkoła może służyć nie tylko dzieciom i młodzieży. Po zakończeniu lekcji jej sale, wyposażenie i zaplecze stają się miejscem zdobywania nowych umiejętności przez dorosłych mieszkańców. Nie trzeba wyjeżdżać do dużego miasta ani wracać do formalnego systemu nauczania. Edukacja pojawia się tam, gdzie ludzie mieszkają.

W czterech gminach udział w kursach, szkoleniach i warsztatach przewidziano dla około 600 osób, po 150 uczestników w każdym samorządzie. Działania skierowano między innymi do seniorów, rolników i ich domowników, osób o niższych kwalifikacjach, zagrożonych wykluczeniem cyfrowym oraz mających utrudniony dostęp do edukacji.

Program nie ograniczał się do nauki obsługi komputera. Obejmował trening umiejętności społecznych, zajęcia dla osób poszukujących zatrudnienia, warsztaty „Rolnik w Internecie” i „Rodzic w Internecie”, rozwijanie przedsiębiorczości, edukację zdrowotną, bezpieczeństwo, zielarstwo oraz pielęgnowanie miejscowych tradycji. Tematykę zajęć dopasowywano do potrzeb zgłaszanych przez mieszkańców.

Istotne było również miejsce organizowania warsztatów. Zajęcia odbywały się w szkołach, świetlicach i innych lokalnych obiektach, do których uczestnicy mogli łatwo dotrzeć. Brak samochodu lub dogodnego połączenia autobusowego nie powinien zamykać drogi do zdobywania wiedzy.

Piotr Grabani podkreślał znaczenie współpracy NOT-u, samorządów, szkół i organizacji działających w poszczególnych miejscowościach. O powodzeniu LOWE nie miała decydować liczba dokumentów czy zaświadczeń, lecz to, czy zdobyte umiejętności pozostaną z uczestnikami po zakończeniu zajęć.

Projekt pozwolił również wykorzystać istniejące szkoły i inne obiekty publiczne jako miejsca aktywności całej społeczności. W wielu miejscowościach zajęcia stały się okazją nie tylko do nauki, ale także do wyjścia z domu, poznania sąsiadów i odzyskania pewności w sprawach, które wraz z rozwojem technologii przeniosły się do internetu.

Łączna wartość czterech projektów wyniosła około 2,2 mln zł, z czego ponad 1,8 mln zł stanowiło wsparcie z funduszy europejskich. Przedsięwzięcia realizowano w ramach programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021–2027, wspierającego uczenie się przez całe życie.

Dwa rodzaje plonów

Dożynki Diecezjalno-Gminne Diecezji Łomżyńskiej i Gminy Łomża podsumowały dwa rodzaje pracy. Pierwsza pozostawiła po sobie zebrane zboże, owoce i chleb. Druga – wiedzę, nowe umiejętności oraz relacje zbudowane podczas zajęć LOWE.

Obie wymagają czasu i cierpliwości. Ziarno wrzucone w ziemię nie wydaje plonu następnego dnia. Podobnie jest z edukacją dorosłych. Jej rezultatów nie zawsze można dotknąć ani zważyć, ale można je dostrzec, gdy ktoś po raz pierwszy samodzielnie załatwia sprawę przez internet, odważniej szuka pracy albo wychodzi z domu, aby spotkać innych ludzi.

Dożynkowe wieńce powrócą do swoich parafii, a jesienią rozpocznie się kolejny cykl gospodarskiej pracy. Pozostanie jednak najważniejsza myśl tego spotkania: ziemia potrzebuje troski, a człowiek możliwości rozwoju. Jedno i drugie, dobrze pielęgnowane, potrafi wydać dobry plon.

W dniach 05-09.10.2026 będzie można skorzystać z takich atrakcji jak:

• STREFA FREE TO PLAY — 8 super mocnych komputerów gamingowych do Waszej dyspozycji!

• STREFA SIMRACING —Lubisz szybkość, adrenalinę i wyścigi? Sprawdź się na profesjonalnym zestawie do simracingu!

• STREFA KONSOL — Najnowsze konsole PS5 oraz ulubiony symulator piłki nożnej to idealne połączenie.

WEŹ UDZIAŁ W TURNIEJU FORTNITE!

10 października zaplanowaliśmy dla was darmowy turniej Fortnite! Gramy w trybie 1 VS 1, a w turnieju będzie mogło wziąć udział do 128 graczy.

Kod mapy: 1431-3410-0140

Na najlepszych graczy czekają nagrody pieniężne(vouchery na zakupy) oraz dodatkowe nagrody rzeczowe:

• I. MIEJSCE — 1000 zł.

• II. MIEJSCE — 300 zł.

• III. MIEJSCE — 200 zł.

ZAPISZ SIĘ NA TURNIEJ!

Zapisy ruszą: 30 września.

ZASADY UCZESTNICTWA1. POZNAJ ZASADY. 

Przed startem turnieju sprawdź regulamin — to Twój quest do uczciwej i emocjonującej rozgrywki. Graj zgodnie z zasadami, by zdobyć przewagę i szacunek!

2. PRZETWARZANIE DANYCH. Biorąc udział, wyrażasz zgodę na przetwarzanie swoich danych — to pozwala nam sprawnie zorganizować turniej i skontaktować się z Tobą w razie potrzeby.

3. ZGODA OPIEKUNA. Jeśli nie masz jeszcze 18 lat, potrzebujesz zgody rodzica lub opiekuna, żeby wziąć udział. Bez niej nie wejdziesz do gry!Dołącz do zabawy w Jurowiecka Białystok ! Widzimy się 05-10 października !

Prawdziwy sprawdzian przyszedł jednak w ten weekend, bo w Łodzi nasz reprezentant wystartował w Mistrzostwach Polski Służb Mundurowych. Na tej imprezie Włodarski ponownie popisał się  wyborną dyspozycją. W pierwszym starciu pokonał swojego rywala przez KO w drugiej rundzie, a dwa kolejne pojedynki zwyciężył na punkty. 

Co istotne i warte podkreślenia, w finale imprezy Włodarski pokonał mistrza Polski i członka kadry narodowej – Oskara Dąbrowskiego. Tym bardziej mocno gratulujemy osiągniętego sukces!

Tygodnik NAREW nr. 835.pdf

Wynik meczu można zapisać w jednej linijce. Znacznie więcej miejsca zajmują rachunki za treningi, trenerów, boiska i wyjazdy. W najnowszym „Tygodniku Narew” piszemy o 690 tys. zł przyznanych dziewięciu klubom z subregionu łomżyńskiego, pieniądzach których nie widać w tabeli, ale bez których tabela szybko stałaby się pusta.

Zaglądamy również do nowych autobusów elektrycznych PKS Nova, które wyjadą na trasy ziemi łomżyńskiej, oraz do Podosia, gdzie trzynastometrowy most zakończył ponad dwa lata objazdów. Pokazujemy, jak Lokalne Ośrodki Wiedzy i Edukacji otwierają dorosłym drzwi do nauki, wracamy do dożynek diecezjalno-gminnych i przyglądamy się kulturze od Maryi przedstawionej w glinie, drewnie, świetle i dźwięku po muzyczne pożegnanie lata.

Do tego wojskowa przysięga 31 ochotników, sukcesy lokalnych sportowców, „Seniorada” i zaproszenia na wydarzenia. Nowy numer „Tygodnika Narew” opowiada o sprawach, które czasem mieszczą się w krótkiej informacji, lecz w życiu mieszkańców znaczą znacznie więcej.

Głównym wykonawcą koncertu będzie Dariusz Stanisław Wójcik, śpiewak, aktor i reżyser od ponad czterech dekad związany z polską sceną muzyczną i teatralną. Artysta specjalizuje się w interpretacji piosenki międzywojennej oraz muzyki żydowskiej, a jego wykonania cenione są za autentyczność i wierne oddanie klimatu epoki.

Na scenie towarzyszyć mu będzie Cuarteto Re!Tango, zaliczany do czołowych europejskich zespołów wykonujących argentyńskie tango. Grupę tworzą: Paweł Nowak (akordeon, bandoneon), Łukasz Perucki (skrzypce), Paweł Zawada (fortepian) oraz Maciej Sadowski (kontrabas).

Gospodarzem wieczoru będzie tenor Jacek Szymański.

W programie znajdą się największe przeboje Mieczysława Fogga autorstwa wybitnych polskich kompozytorów i tekściarzy żydowskiego pochodzenia. Publiczność usłyszy również wybrane tanga argentyńskie. Organizatorzy zapowiadają muzyczną podróż pełną nostalgii, elegancji i emocji.

Cykl obejmuje cztery koncerty organizowane w trzech województwach, a jego celem jest popularyzacja twórczości Mieczysława Fogga oraz przypomnienie o roli muzyki w budowaniu pamięci historycznej i łączeniu pokoleń.

Wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz współfinansowane przez Powiat Łomżyński.

Organizatorem głównym przedsięwzięcia jest Stowarzyszenie Przyjaciół Teatru Otwartego oraz Teatr Otwarty w Gdańsku. Partnerami wydarzenia są Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Jedwabnem, Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce oraz Związek Gmin Wiejskich Województwa Podlaskiego. Patronat honorowy nad koncertem objęli Starosta Łomżyński Lech Marek Szabłowski oraz Burmistrz Jedwabnego Adam Mariusz Niebrzydowski.

Warsztaty były kolejną okazją do bezpośredniego spotkania z twórczynią ludową i zdobycia umiejętności, które przez lata przekazywane były z pokolenia na pokolenie. Zajęcia cieszyły się dużym zainteresowaniem i pokazały, że tradycyjne rękodzieło wciąż znajduje swoich odbiorców – zarówno wśród najmłodszych, jak i dorosłych.

To jednak nie koniec spotkań z kurpiowską tradycją. Przed nami kolejne warsztaty z twórcami ludowymi. 

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna 2026”.

Łącznie w 2026 roku samorząd województwa przeznaczył na kluby sportowe około 7,5 miliona złotych, a po uwzględnieniu innych form wsparcia sportu kwota ta przekracza 9,5 miliona złotych.

Dotacje otrzymały m.in. Klub Sportowy Śniadowo, GKS Forty Piątnica, ZKS Olimpia Zambrów, KS Warmia, MLKS Wissa, GKS Znicz Radziłów, KKS Orzeł w Kolnie oraz GKS Stawiski. Środki zostaną przeznaczone na wynagrodzenia trenerów, transport na mecze, szkolenie zawodników, bieżące funkcjonowanie klubów, infrastrukturę oraz udział w rozgrywkach.

„To dobre zadanie województwa podlaskiego”

– W tym roku zorganizowaliśmy dwa konkursy dla klubów sportowych. Teraz rozstrzygnęliśmy drugi konkurs i dziś w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie przekazujemy certyfikaty dla klubów z subregionu łomżyńskiego na kwotę prawie 690 tysięcy złotych – mówi Jacek Piorunek, członek zarządu województwa podlaskiego.

Jak podkreśla, ŁKS Łomża otrzymał dotację wcześniej, podczas spotkania w Biurze Sejmiku w Łomży. 

– Dzisiaj pozostałe kluby z powiatów kolneńskiego, zambrowskiego i grajewskiego odbierają swoje umowy. Jeśli zapytacie, czy te pieniądze są potrzebne, każdy powie, że to dobra decyzja województwa. Dzięki tym środkom młodzież może trenować, można opłacić trenerów, transport, infrastrukturę — w zależności od potrzeb klubu.

Piorunek zwraca uwagę, że kluby korzystają również z innych źródeł finansowania. – Wiele klubów ma sponsorów, wsparcie gmin i powiatów, ale udział samorządu województwa jest znaczący i doceniany.

Wsparcie dla sportu młodzieżowego i seniorskiego

– Dotacje trafiają do klubów niezależnie od tego, czy prowadzą drużyny seniorskie, juniorskie czy młodzieżowe. Przekazujemy środki klubowi, a on decyduje, na co je przeznaczy – wyjaśnia Jacek Piorunek.

W całym województwie na dwa konkursy dotacyjne przeznaczono 7,3 mln zł. 

– To dużo. Najwięcej środków trafia do największych drużyn, takich jak Jagiellonia Białystok czy Malow Suwałki, które grają w Ekstraklasie. Ale odpowiednie wsparcie otrzymują też kluby z niższych lig, zgodnie z poziomem rozgrywek.

Łącznie na sport w województwie podlaskim przeznaczono ponad 9,5 mln zł. 

– To są także imprezy sportowe, przedsięwzięcia, promocja sportu. Wydaje mi się, że kiedy mówimy o 9,5 mln zł na sport, świat sportowy powinien być zadowolony — w innych województwach tak nie ma – podsumowuje.

– Była to muzyka bardzo przekrojowa: od szantów i popularnych piosenek żeglarskich po poezję. Była też piosenka z moim tekstem. Atmosfera szybko się rozluźniła, widownia żywo reagowała i uczestniczyła w wykonywaniu utworów. I właśnie o to chodzi — ludzie przychodzą tu po to, żeby mieć radość, żeby wspólnie się bawić – mówi Iwo Świątkowski, dyrektor galerii.

Piotr Grzyb występował w galerii również rok wcześniej. 

– Piotr był także w zeszłym roku, również we wrześniu. Ten koncert rozpoczął nowy sezon 26/27. Kolejne wydarzenia odbędą się w październiku i listopadzie, a jak co roku w grudniu będzie wieczór wigilijny. W listopadzie szykujemy koncert „Koncert dla Śpiących” — bardziej nastrojowy, związany z jesienną atmosferą i świętem zmarłych. Październik będzie bardziej rockowy, bardziej rozrywkowy – zapowiada Iwo Świątkowski.

Piotr Grzyb, wokalista zespołu Zupa Grzybowa, podkreślał, że koncert był dla niego podsumowaniem intensywnego sezonu.

– Zagraliśmy miszmasz — własny utwór, piosenkę turystyczną, szanty i trochę polskiego starego rocka. Kończy nam się bardzo intensywny sezon koncertowy, głównie na Mazurach, ale nie tylko. Ten wieczór był takim podsumowaniem lata – mówił.

Muzyk przyznał, że gra od młodości. 

– Odkąd zacząłem skakać z dywanu na podłogę, śpiewałem do tubki z pastą. A tak poważnie — od 17. roku życia. Mam 48 lat, więc trochę już gram – dodaje.

Atmosfera koncertu w galerii bardzo mu odpowiada. 

– Publiczność słucha, dobrze się bawi, chce się z nami bawić. Prosimy, żeby zaklaskali, żeby zaśpiewali refren — i oni śpiewają. W Łomży nigdy się nie zawiedliśmy.

Zespół Zupa Grzybowa najczęściej można spotkać na Mazurach. 

– Gramy na plenerach, imprezach firmowych, w hotelach, tawernach, muzeach. Zapraszam na nasze kanały — Piotr Grzyb i Zupa Grzybowa na YouTube i Facebooku. – podsumowuje.

W zmaganiach udział wzięło łącznie 21 klubów z województwa podlaskiego i lubelskiego, a zespół KS-u Prefbet-Śniadowo uplasował się w klasyfikacji generalnej na 4. lokacie z dorobkiem 61 punktów. Mistrzami w swoich kategoriach zostali: 

Sebastian Lipka (bieg na 2000m) i Karol Maleszewski (rzut młotem), 

natomiast po brązowe medale sięgnęli: 

Kinga Śliwowska (rzut dyskiem),

Amelia Sempkowska (300m) 

oraz sztafeta 4x100m kobiet w składzie: 

Patrycja Zaręba, 

Laura Pruszkowska, 

Amelia Sempkowska 

Lena Gniazdowska. 

Z kolei starsi zawodnicy występujący w KS-ie Prefbet-Snaraol mieli okazję rywalizować w Zawodach Lekkoatletycznych im. Eugeniusza Lokajskiego w Warszawie. 

Na tych zmaganiach trzecie miejsce zajęła Martyna Krawczyńska, która ukończyła bieg na 400 metrów z czasem 58,03 sekundy. Drugie miejsce na 200 metrów zajęła zaś Justyna Jelska, która osiągnęła wynik 26,60 sekundy. 

Lidia Zduńczyk również uplasowała się na drugiej lokacie w biegu na 800 metrów (2:29,65), a Patrycja Szczech w rywalizacji na 300 metrów zajęła miejsce na najniższym stopniu podium (44,32). Kolejną imprezą, na której najpewniej zobaczymy zawodników i zawodniczki trenera Korytkowskiego będzie mityng w Kolnie. 

Już w najbliższą sobotę lokalni mieszkańcy będą mogli kibicować sportowcom na imprezie Mityngu Lekkoatletycznego „Aktywne Kolno na 5!” Osoby nie mające planów na ten dzień serdecznie zapraszamy do udziału w imprezie!

Alan Grunwald:  Dzisiejsza rozmowa będzie poświęcona edukacji, ale nie tej, którą znamy ze szkoły i z nią również kojarzymy. Chodzi o edukację dorosłych, rozwijanie nowych umiejętności i przede wszystkim o aktywizację mieszkańców lokalnej społeczności. Zacznijmy od podstaw. Czym właściwie jest LOWE i skąd pomysł, żeby stworzyć lokalny ośrodek wiedzy i edukacji mieszkańców?

PG:  W ramach programowania tak zwanego 2027, czyli kolejnego programowania środków europejskich, wpisano projekt rozwoju społeczności lokalnych. Nazywa się LOWE, czyli Lokalne Ośrodki Wiedzy i Edukacji. Wojewódzki Urząd Pracy, jako jednostka pośrednicząca Urzędu Marszałkowskiego w Białymstoku, rozpisał konkurs na realizację tego typu projektów w 2024 roku. Złożyliśmy kilka projektów i cztery z nich uzyskały aprobatę. Wygraliśmy konkurs na realizację projektu LOWE w gminie Łomża, Piątnica, Kolno i Grabowo.

AG:  Projekt był skierowany do bardzo różnych osób, między innymi do osób starszych, ale też tych, które mają bardzo niskie kwalifikacje czy są zagrożone wykluczeniem cyfrowym. Jak udało się rozpoznać, czego mieszkańcy rzeczywiście potrzebują?

PG:  Projekt w szczególności był skierowany do osób starszych, przy czym warunkiem udziału było ukończone 18 lat, bez górnej granicy wieku. Głównym celem była integracja lokalnego środowiska w każdej gminie oraz nabycie kompetencji cyfrowych. Naturalnie więc projekt skierowano do pokolenia, które — mówiąc kolokwialnie — nie „łyknęło” wiedzy informatycznej w zakresie obsługi komputera. Przy tak dynamicznie rozwijającym się świecie cyfrowym chcieliśmy i chcemy cały czas serwować starszemu pokoleniu wiedzę praktyczną. Podkreślam: wiedzę potrzebną w codziennym życiu, w kontaktach z urzędami i w poruszaniu się po tym szybko zmieniającym się świecie cyfrowym.

AG:  Oferta LOWE była bardzo szeroka. Które obszary cieszyły się największym zainteresowaniem mieszkańców?

PG:  W każdej gminie było średnio około dziesięciu różnych szkoleń i warsztatów, więc program był bardzo bogaty. Każdy uczestnik mógł wziąć udział nie tylko w jednym szkoleniu, ale nawet w kilku. Zatem 150 osób, biorąc udział w kilku propozycjach, generowało często ponad 700 uczestnictw w każdym projekcie.

Jeśli chodzi o warsztaty z zakresu kompetencji cyfrowych, były to szkolenia na laptopach „wniesionych pod strzechę”, czyli tam, gdzie mieszkańcy żyją na co dzień. Zajęcia odbywały się w świetlicach wiejskich, klubach seniora, ośrodkach kultury, ośrodkach pomocy społecznej. Prowadzili je profesjonaliści, którzy przekazywali wiedzę praktyczną — taką, która jest potrzebna w codziennym życiu. Programy takie jak e‑urząd, e‑obywatel, e‑służba zdrowia, e‑kultura — wszystko to, co może osobie starszej przybliżyć świat cyfrowy. A wiemy, że niektóre sprawy można dziś załatwić wyłącznie elektronicznie. Dobrym przykładem jest 800+, gdzie wnioski składa się tylko online.

W e‑służbie zdrowia dynamicznie rozwija się system zdalnej rejestracji. To wymaga minimalnej wiedzy, żeby móc z niego korzystać. Podobnie w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa — wiele spraw załatwia się elektronicznie, bez konieczności przychodzenia do urzędu. To oszczędza czas i idzie z duchem czasu.

AG:  Dużą częścią programu LOWE była walka z wykluczeniem cyfrowym. Czy to wciąż duży problem w polskich miejscowościach?

PG:  Powiem tak: cały czas nawiązuję do dynamicznie rozwijającego się świata cyfrowego. W projekcie, jeśli chodzi o szkolenia cyfrowe, położyliśmy szczególny nacisk na bezpieczeństwo cyfrowe. Wiemy doskonale, ile jest problemów. Prawie codziennie słyszy się o tym, że ktoś został okradziony — na wnuczka, na dziadka, na policjanta. Różne sposoby okradania ludzi powodują, że tracą głowę. Mieliśmy w projekcie żywy przykład uczestnika, który został namówiony hasłem: „Córka miała wypadek”. Już wychodził do banku po pieniądze, a córka weszła do domu i mało nie zemdlał.

Każdy człowiek, którego w ten sposób uda się uratować — jego oszczędności, jego majątek życia — to sukces projektu. Staraliśmy się przekazywać wiedzę praktyczną, taką, która może przydać się w codziennym życiu. Nie uczyliśmy obsługi komputera w sensie poznawania narzędzia, bo każdy ma minimalną wiedzę. Uczyliśmy tego, co niesie życie: rozwój świata cyfrowego, bezpieczeństwo cyfrowe — a w tym zakresie dzieje się bardzo dużo.

AG:  Wspominał Pan o tym, że ludzie często nie wiedzą, że coś może być próbą oszustwa. To jest też kwestia pieniędzy. Elementem programu LOWE były zajęcia praktyczne dotyczące gospodarowania budżetem domowym. Czy taka praktyczna wiedza, którą można wykorzystać od razu w codziennym życiu, była dla uczestników szczególnie wartościowa?

PG:  Myślę, że tak. Dlatego że każdy próbuje w sposób indywidualny gospodarować swoim budżetem domowym. Natomiast jeżeli zapozna się z metodami, jak wydawać pieniądze, które ciężko ludzie zarabiają albo które otrzymują na emeryturach, to tego typu wiedza, w oparciu o informacje przekazywane przez specjalistów w zakresie bankowości i wydatkowania środków finansowych, może się przydać. Często ludzie próbują żyć ponad stan, a musimy się uczyć i ograniczać do tego, co zarabiamy. To nie jest łatwe. Dlatego wydaje mi się, że tego typu wiedza na pewno w życiu codziennym uczestnikom naszego projektu się przydaje.

AG:  Projekt zakładał również wizyty studyjne, czyli możliwość zobaczenia różnych rozwiązań i miejsc w praktyce. Co takie wyjazdy zapewniały, czego nie można było nabyć podczas zwykłych zajęć w sali?

PG:  Jeżeli chodzi o wyjazdy studyjne, głównym celem była integracja uczestników projektu. Oni uczestniczyli w różnych zajęciach, szkoleniach, warsztatach — często w bardzo małych, kilkuosobowych grupach. Natomiast wyjazdy studyjne organizowaliśmy dla grup kilkudziesięcioosobowych, autokarowych. Kilka grup wyjechało do Ziołowego Zakątka pod Wysokiem Mazowieckiem. Prowadziłem tam negocjacje, w związku z tym byłem osobiście w tym ośrodku. Wyjątkowo atrakcyjny — pod każdym względem. To jest pragnienie szczególnie osób mieszkających w mieście: wiejskie środowisko, zwierzęta, możliwość zakupu ziół, herbat. Zajęcia warsztatowe, na przykład przygotowywania mieszanek herbacianych, z możliwością zakupu produktów. Oceny uczestników są wyjątkowo dobre — wszyscy z tego typu wyjazdów są zadowoleni.

AG:  W podsumowaniu pojawiła się liczba 1920 godzin pracy animatora LOWE. Jaka była funkcja animatora i dlaczego była kluczowa dla projektu?

PG:  Animatorów zatrudniali nasi partnerzy. Projekt LOWE w każdej gminie był realizowany przez Naczelną Organizację Techniczną jako lidera oraz przez każdą gminę reprezentowaną przez wójta — gminy Łomża, Piątnicy, Kolna i Grabowa. My z projektu przekazaliśmy środki finansowe na konto każdej gminy, a wójt zatrudnił wybranych przez siebie animatorów.

Animatorzy odpowiadali przede wszystkim za rekrutację uczestników projektu oraz wspomagali nas w przygotowaniu i realizacji poszczególnych szkoleń i warsztatów. To było niezmiernie cenne, ponieważ animatorami zostali ludzie znający lokalne środowisko. W niektórych gminach byli zatrudnieni na cały etat, w innych dwie osoby na pół etatu. Znając potrzeby mieszkańców, kierowali zaproszenia szczególnie do osób, którym tego typu wiedza była potrzebna.

Ale to nie wszystko. Wójtowie zatrudniali również doradców zawodowych. Każdy uczestnik projektu przeszedł dwugodzinne spotkanie z doradcą zawodowym, z psychologiem, który w ramach krótkiej diagnozy określał możliwości i potrzeby danego człowieka. Ta wiedza była przekazywana animatorom i osoby były kierowane na konkretne formy wsparcia. To nie była potrzeba zgłaszana przez uczestnika — to była potrzeba zdiagnozowana przez doradcę. W związku z tym uczestnicy brali udział w tych formach wsparcia, których najbardziej oczekiwali.

AG:  LOWE miał być nie tylko szkoleniem technicznym, ale też przestrzenią do spotkań, integracji i aktywizacji mieszkańców. Czy udało się stworzyć taką lokalną społeczność?

PG:  Ona w zasadzie jest utworzona, ponieważ projekt został skierowany do mieszkańców każdej gminy, ale propozycje szły przez organizacje, które już na terenie gmin funkcjonują: koła gospodyń wiejskich, kluby seniorów, gminne ośrodki pomocy społecznej. Ta forma aktywności lokalnych społeczności w ostatnich latach bardzo się rozwinęła. W związku z tym animatorzy mieli ułatwione zadanie, gdzie kierować potrzeby w zakresie rekrutacji uczestników.

Niektóre warsztaty były skierowane szczególnie do kół gospodyń wiejskich. Zajęcia były prowadzone praktycznie. Chcieliśmy wykorzystać możliwość kultywowania kulinariów charakterystycznych dla mieszkańców danej gminy. Na zajęciach z instruktorem — zawodowcem — przygotowywano różne potrawy i przystawki. Projekt miał środki na zakup produktów, które były wykorzystywane podczas zajęć. Miałem przyjemność uczestniczyć w jednym podsumowaniu w gminie Łomża — propozycje były wyjątkowo smaczne.

AG:  Odbyło się setki godzin zajęć i działań animacyjnych. Co państwo uważają za największy sukces programu LOWE?

PG:  Największym sukcesem w każdej gminie jest to, że w ogóle mieliśmy możliwość realizacji projektu. Głównym celem była integracja lokalnego środowiska. Te 150 osób, ale nie tylko — bo padały propozycje, żeby na niektóre zajęcia zapraszać bliskich — tworzyło międzypokoleniową społeczność. Uczestnicy czasem przychodzili ze swoimi wnuczkami, co było jednym z celów integracji.

Ważne było również to, żeby wyciągnąć ludzi z domów, szczególnie w okresie jesienno‑zimowym, kiedy nikomu nie chce się wychodzić. Żeby mogli pójść, porozmawiać, wypić dobrą herbatę czy kawę, zjeść dobre ciasteczko. W niektórych gminach, w oparciu o zajęcia kulinarne, przygotowywano potrawy przez samych uczestników. W gminie Grabowo była osoba, która przygotowywała serwis kanapkowy. Poza wiedzą można było wypić gorącą kawę, zjeść kanapkę czy ciasteczko — i przede wszystkim być między ludźmi. To jest psychologicznie bardzo ważne. Człowiek czuje się inaczej, kiedy może pobyć z drugim człowiekiem. Wydaje mi się, że ten cel integracyjny udało się spełnić bardzo dobrze.

AG:  Projekt ma określone ramy czasowe, ale LOWE został pomyślany jako coś trwalszego. Co stanie się z ośrodkami po zakończeniu finansowania? Czy mieszkańcy nadal będą mogli korzystać z jego oferty?

PG:  Projekt LOWE w zakresie merytorycznym trwa 12 miesięcy. Z końcem września zamykamy pierwszą część realizacji, ale projekt ma wartość dodaną. W drugim roku uczestnicy będą mogli kontynuować formy wsparcia w oparciu o działania prowadzone w każdym ośrodku LOWE. Ośrodki LOWE — każdy utworzony w oparciu o szkołę podstawową w danej gminie — nadal funkcjonują. Nie kończą działalności. Będą trwały co najmniej do lata przyszłego roku, a może i dłużej. Ponieważ jest taka możliwość, przygotowaliśmy kolejne projekty na realizację drugiego etapu LOWE dla tych samych gmin.Jeżeli wygralibyśmy te konkursy, to w tych samych czterech gminach LOWE byłoby w przyszłym roku kontynuowane, ale również napisaliśmy projekty dla pięciu kolejnych gmin. 

Zobaczymy, jakie będą oceny tych projektów. Jeżeli by nam się udało, to wiosną przyszłego roku jest szansa, że w kilku kolejnych gminach uruchomilibyśmy nowe projekty, przy doświadczeniach, jakie posiadamy. Te doświadczenia zostały wykorzystane już w przygotowywanych wnioskach o dofinansowanie. Jest to bardzo ważne, ponieważ mogliśmy udoskonalić to wszystko, co można zrobić jeszcze lepiej niż zrobiliśmy. Zobaczymy, jakie będą tego efekty. Jeżeli nam się uda, to od wiosny przyszłego roku jest szansa, że na terenie powiatu łomżyńskiego i powiatu kolneńskiego rozpoczną się nowe projekty LOWE w nowym rozdaniu.

AG:  Kończąc temat LOWE, chciałem zapytać o dwa tematy, które być może są rozbieżne: jak przebiegał kolejny program NOT‑u łomżyńskiego — staże uczniowskie u pracodawców, wsparcie systemu dualnego — oraz kilka słów o Klubie Rozwoju Cyfrowego.

PG:  Dziękuję za to pytanie. Jeśli chodzi o staże uczniowskie u pracodawców, projekt był realizowany przez Naczelną Organizację Techniczną we współpracy z Miastem Łomża, z Prezydentem Miasta oraz z Fundacją Filary Rozwoju. Projekt stażowy był skierowany dokładnie do 284 uczniów z łomżyńskich szkół technicznych: zespołu szkół ekonomicznych, mechanicznych, budowlanych i weterynaryjnych.

Z końcem sierpnia zakończyliśmy drugi rok realizacji projektów stażowych. Jesteśmy na etapie podsumowania. Chcę bardzo serdecznie podziękować Panu Prezydentowi Chrzanowskiemu i Panu Wiceprezydentowi Stypułkowskiemu, ponieważ bez nich tego projektu by nie było. My w imieniu miasta projekt realizowaliśmy, natomiast tylko za zgodą prezydentów i Miasta Łomża projekt mógł być realizowany przez NOT i Fundację Filary Rozwoju.

Bardzo się cieszę z efektów. Myślę, że pod koniec listopada będziemy chcieli projekt podsumować. Jest zgoda na przygotowanie konferencji podsumowującej. Poza uczniami w projekcie uczestniczyło dokładnie 89 pracodawców z Łomży, ościennych powiatów i województwa podlaskiego, którzy w okresie wakacji 2025 i 2026 przyjęli uczniów na staże. Myślę, że będzie okazja, żeby ten projekt podsumować na antenie Telewizji Narew.

Jeżeli chodzi o projekt Klubów Rozwoju Cyfrowego, został on złożony w konkursie ogłoszonym przez Program Operacyjny Polska Cyfrowa w Warszawie. Złożyliśmy cztery aplikacje. Jesteśmy po zakończeniu negocjacji. Ten etap przeszło kilka firm i oczekujemy na ostateczne wyniki. Nie chciałbym uprzedzać faktów, bo jeszcze ich nie znamy. Mam nadzieję, że w najbliższych dniach albo tygodniach zostaną ogłoszone wyniki konkursu.

Projekt Klubów Rozwoju Cyfrowego będzie realizowany w czterech obszarach. Pierwszy obszar łomżyński obejmuje powiat kolneński, miasto Łomża, powiat łomżyński i zambrowski. Drugi obszar to powiaty mazowiecki, węgrowski, siemiatycki i hajnowski. Trzeci obszar to byłe województwo suwalskie. Czwarty obszar to miasto Białystok i ościenne powiaty.

Projekty są niezmiernie ciekawe — z zakresu kompetencji cyfrowych. W obszarze łomżyńskim 2253 osoby, w drugim tyle samo, w suwalskim 2700, w białostockim 6400. Łącznie około 15 tysięcy osób będzie mogło wziąć udział w szkoleniach i warsztatach w latach 2027–2028. Projekt skierowany jest w szczególności do starszego pokolenia. Warunkiem uczestnictwa jest ukończone 18 lat i zamieszkiwanie na terenie województwa podlaskiego.

Jeżeli wygramy któryś z projektów, chcemy skierować go do dwóch środowisk: osób pracujących, aby w dynamicznie rozwijającym się świecie cyfrowym mogli podnosić swoje kompetencje, oraz do starszego pokolenia, aby mogło nabyć kolejne elementy wiedzy potrzebnej w codziennym życiu.

AG:  Dziękuję Panu za rozmowę. Moim i Państwa gościem był Dyrektor Piotr Grabani.

PG:  Bardzo dziękuję za zaproszenie. Chciałbym Państwa serdecznie zaprosić do wydarzeń, o których rozmawialiśmy. Będziemy poprzez media, poprzez Telewizję Narew, na bieżąco informować o wszystkich propozycjach, jakie będą miały miejsce w najbliższych miesiącach oraz w latach 2027–2029. Bardzo dziękuję.

Projekt jest realizowany od 1 sierpnia do 31 grudnia 2026 r. na terenie województw podlaskiego
i mazowieckiego, z wyłączeniem aglomeracji warszawskiej.

W dobie powszechnej dezinformacji, fake newsów oraz dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji umiejętność krytycznego myślenia, samodzielnego sprawdzania informacji i świadomego korzystania 
z mediów staje się niezwykle ważną kompetencją młodego człowieka.

PROGRAM

W ramach projektu przygotowaliśmy różnorodne formy zajęć edukacyjnych: warsztaty, prelekcje i spotkania z ekspertami oraz debaty oksfordzkie. Tematyka obejmuje m.in. rozpoznawanie dezinformacji i fake newsów, weryfikację źródeł, manipulację obrazem i wideo, deepfake, działanie algorytmów i baniek informacyjnych oraz odpowiedzialne korzystanie z mediów.

DO WYBORU DLA DANEJ KLASY LUB GRUPY:

•  Warsztaty – praktyczne zajęcia poświęcone dezinformacji, fake newsom i krytycznej analizie treści.

• Debata oksfordzka – forma zajęć rozwijająca krytyczne myślenie, umiejętność argumentowania i prowadzenia merytorycznej dyskusji.

W warsztacie lub debacie bierze udział 1 klasa lub grupa.

Warsztaty mogą się odbywać podczas godzin wychowawczych, lekcji informatyki lub innej w ustalonym wcześniej terminie.

• Prelekcje - w ramach projektu zaplanowano również 9 spotkań z ekspertami. O terminach prelekcji będziemy informować osobiście.

Autorem materiałów edukacyjnych jest Dominik Sołowiej - dziennikarz, publicysta i trener z Białegostoku, ekspert w dziedzinie edukacji medialnej i komunikacji społecznej, pełnomocnik Wojewody Podlaskiego do spraw Kompetencji Cyfrowych. Dzięki jego doświadczeniu program jest dopasowany do percepcji współczesnego nastolatka i oparty na aktualnych przykładach manipulacji w mediach.  

ZGŁOSZENIA I PYTANIA

Telefon: 729 119 118    E-mail: kursy@fundacjafoton.pl    

Fundacja Foton

https://fundacjafoton.pl

https://www.facebook.com/FundacjaFOTON

Motyw maryjny pojawia się w polskiej sztuce od stuleci. Można powiedzieć, że polskim twórcom tematy religijne towarzyszą w niemal każdej formie ekspresji – nie tylko w malarstwie. Choć na wystawie dominują obrazy, nie zabrakło rzeźby, ceramiki, grafiki, sztuki filmowej, a nawet instalacji artystycznych z wyraźnym, duchowym przesłaniem.

Współcześni artyści stoją dziś przed wyborem: mogą podążać za klasycznym sposobem przedstawiania tej postaci albo próbować pogodzić delikatny, utrwalony kanon z językiem współczesnej sztuki. Wystawa powstała we współpracy z Galerią Ars Bonum z Krakowa. Ten zbiór artystów — związanych ze środowiskiem krakowskim i Akademią Sztuk Pięknych — został zaproszony do Łomży z okazji konsekracji kościoła, która odbyła się w maju tego roku.

– Wystawa „Bogiem Sławienna” została przygotowana we współpracy z Galerią Ars Bonum. Skoro bierze w niej udział wielu artystów, którzy prezentowali już swoje prace w Łomży, uznaliśmy, że warto pokazać ich od innej strony. Tym razem jest to wystawa tematyczna, a motyw maryjny jest bardzo popularny, utrwalony kanonem i wciąż inspiruje – mówi Karolina Skłodowska, dyrektorka galerii.

Artyści sięgają zarówno po ikonę, średniowieczne ołtarze, jak i po historię sztuki chrześcijańskiej. Obok nich pojawiają się prace osobiste, enigmatyczne, oparte na symbolu i metaforze. Często wystarczy gest, ułożenie dłoni czy obecność dziecka, by natychmiast pojawiło się skojarzenie z wizerunkiem Maryi.

– Wystawa jest bardzo zróżnicowana: są obrazy, ceramika, płaskorzeźby, grafiki, dwie instalacje. Artyści na różne sposoby odnoszą się do tego motywu. Są prace inspirowane ikonami, ołtarzami średniowiecznymi, całą historią sztuki chrześcijańskiej, ale też bardzo osobiste, niedopowiedziane, oparte na symbolach i metaforze. Motyw maryjny wciąż inspiruje – przemawia duchowością, codziennością, nadzieją, bólem czy niepokojem – dodaje Karolina Skłodowska.

Paulina Bronowicz‑Chojak, dyrektorka Muzeum Północno‑Mazowieckiego, zwraca uwagę, że wrzesień w naturalny sposób otwiera nowy sezon wystawienniczy.

– Wrzesień jest pewnego rodzaju nowym początkiem. To moment powrotu do codzienności, a wystawa świetnie wpisuje się w ten rytm. To zbiorowa prezentacja środowiska krakowskiego, związana z artystką Maritą Belke‑Gajdą. Jeden temat – Mater Dei – został zaproponowany wielu twórcom i każdy pokazał go inaczej, zgodnie ze swoją wrażliwością – podkreśla.

Choć pierwsza prezentacja odbyła się w kościele, wystawa nie jest typowo sakralna. To pełnoprawna ekspozycja artystyczna, w której obok przedstawień dosłownych pojawiają się metafory, symbole i osobiste interpretacje.

Motyw, który trwa – bo wciąż przemawia do współczesnej wrażliwości.

Modernizacja, która zmienia obraz regionalnych przewozów

Jacek Piorunek, członek zarządu województwa podlaskiego, podkreślał, że spółka przechodzi proces głębokiej zmiany. 

– To przede wszystkim proces modernizacji spółki należącej do województwa podlaskiego. Spółki, która boryka się z wieloma problemami, ale powoli zaczynamy sobie z tym radzić.  

Jak mówił, kluczowe było pozyskanie prawie 48 mln zł z KPO. 

– Efektem jest zakup 14 autobusów zeroemisyjnych, elektrycznych, w pełni wyposażonych, spełniających warunki XXI wieku.

Nowy tabor to nie tylko pojazdy. PKS Nova przygotowała również infrastrukturę ładowania – mobilne stacje rozmieszczone w Białymstoku, Łomży i Bielsku Podlaskim. To pozwala wykorzystywać elektryczne autobusy także na dłuższych trasach.

Gmina Łomża: współpraca, która przynosi efekty

Wójt gminy Łomża Piotr Kłys przypomniał, że współpraca z PKS Nova trwa od 2021 roku i była odpowiedzią na konieczność organizacji transportu publicznego. 

– Najważniejsze było dla mnie, żeby transport publiczny był realizowany przez firmę publiczną, najlepiej przez podmiot wojewódzki. Naturalnie wybrałem PKS Nova.

Dziś przewoźnik obsługuje 12 tras, z których korzysta rocznie około 250 tys. pasażerów. 

– Przez wiele lat tabor wyglądał różnie, a samochody mają to do siebie, że się starzeją. To bardzo dobry dzień, kiedy możemy zobaczyć efekty pracy ostatnich władz spółki i zarządu województwa – mówił Kłys.

Dwa z nowych autobusów będą obsługiwać trasy związane z gminą Łomża.

Współpraca między gminami jako wzór dla regionu

Wójt gminy Zbójna, Elżbieta Parzych, zwróciła uwagę, że dla mniejszych samorządów współpraca jest jedyną drogą do zapewnienia transportu publicznego. 

– Gmina Zbójna nie byłaby w stanie samodzielnie zorganizować transportu. Dzięki porozumieniu międzygminnemu mieszkańcy mogą dojechać do Łomży, gdzie są szkoły, szpital, instytucje. W inny sposób bylibyśmy wykluczeni.  

Podkreśliła również znaczenie odnawiania taboru. 

– Cieszę się, że tabor jest odnawiany, że liczy się nie tylko ilość, ale i jakość.

Nowoczesne autobusy na trasach Miastkowa

Wójt Miastkowa Rafał Bąkowski mówił o znaczeniu nowych pojazdów dla mieszkańców jego gminy. 

– Spółka PKS Nowa realizuje przewozy na bardzo ważnych trasach: Łomża–Ostrołęka, Łomża–Podosie, Łomża–Czartoria. Tym autobusem dojeżdża nasza młodzież do szkół ponadpodstawowych.  

Jak dodał, widok nowego elektryka pod własnym domem był dla niego symbolicznym momentem. 

– To niezmiernie cieszy, że nasi mieszkańcy będą mogli korzystać z nowoczesnego taboru, dojeżdżać komfortowo i bezpiecznie.

PKS Nova: plan transportowy, nowe inwestycje i nowa baza

Dyrektor operacyjny PKS Nova, Adam Byglewski, podkreślał, że rozwój transportu publicznego to proces długofalowy. 

– Dzisiejszy dzień pokazuje, że można. Determinacja zarządu województwa i współpraca z Departamentem Infrastruktury pozwala nam tworzyć plan transportowy województwa.  

Plan zakłada m.in. trasy marszałkowskie, które mają połączyć powiaty i gminy przy minimalnej liczbie przesiadek.

Spółka przewiozła w ubiegłym roku ponad 7 mln pasażerów. W przyszłym roku planuje realizować około 9 mln kilometrów przewozów w ramach powierzenia przez samorząd województwa.

PKS Nova przygotowuje również kolejny projekt – zakup 12 autobusów elektrycznych i 11 ładowarek. Jednocześnie spółka nie rezygnuje z pojazdów konwencjonalnych, które są potrzebne w sytuacjach kryzysowych.

Nowa baza w gminie Łomża

Podczas konferencji dużo miejsca poświęcono budowie nowej bazy PKS Nova. Obecna baza w Łomży czeka na sprzedaż 

– kolejny przetarg zaplanowano na 2 października. – Działka jest bardzo atrakcyjna, zachęcamy przedsiębiorców do udziału w przetargu – mówił Bydlewski.

Nowy teren w gminie Łomża jest już przygotowywany. 

– Od momentu otrzymania zielonego światła budowa może potrwać około sześciu miesięcy. Chcielibyśmy, żeby obiekt działał już wiosną przyszłego roku – zapowiedział.

W oddziale PKS Nova w Łomży pracuje około 100 osób, a tabor liczy około 60 autobusów. Spółka zapewnia, że modernizacja nie oznacza zwolnień. 

– Potrzebujemy kierowców, informatyków, ludzi. To się samo nie rozwinie – mówił Bydlewski.

Nowe autobusy elektryczne PKS Nova, zaprezentowane podczas briefingu w gminie Łomża i w Kolnie, wzbudziły duże zainteresowanie nie tylko pasażerów, ale również samorządowców z regionu. Kolejne wypowiedzi pokazują, jak szeroki jest zakres zmian i jak wiele gmin liczy na rozwój połączeń realizowanych nowoczesnym taborem.

Elektryki na trasach CUP‑owskich

Prokurent spółki, Adam Byglewski, wyjaśniał, gdzie trafią nowe pojazdy. 

– Te nowe elektryki wyjadą na trasy zaplanowane już dwa lata temu. Nazywamy je trasami CUP‑owskimi, bo pieniądze na projekt otrzymaliśmy z Centrum Unijnych Środków Transportowych.  

Jak dodał, autobusy będą obsługiwać osiem tras, w zależności od liczby pojazdów przypisanych do danego odcinka.

Byglewski potwierdził również, że spółka jest na ostatniej prostej przed podpisaniem kolejnej umowy. 

– Na początku października podpiszemy umowę i dostaniemy jeszcze 12 elektrycznych autobusów i 11 ładowarek. To musi być komplementarne – moc, transformatory, infrastruktura – i to był olbrzymi wysiłek naszych współpracowników.

Zasięg i możliwości nowych pojazdów

Nowe autobusy mają zaskakująco duży zasięg. 

– Przy gorących dniach, mimo klimatyzacji, przejeżdżały około 700 kilometrów na jednym ładowaniu. Producent deklaruje 450 – mówił Byglewski.

Zimą osiągi spadają o 15–20%, ale spółka przygotowała sieć punktów doładowania, także dzięki współpracy z gminami.

Elektryki tak, ale nie tylko

Byglewski podkreślił, że spółka nie może całkowicie zrezygnować z autobusów konwencjonalnych. 

– Świat zewnętrzny pokazuje, że wszystko może się wydarzyć. W przypadku sytuacji kryzysowych elektryki mogą nie dostać prądu. Silnik wysokoprężny pojedzie nawet na nafcie.  

PKS Nova planuje zakup autobusów „podwójnego przeznaczenia”, które w razie potrzeby mogą służyć także w sytuacjach nadzwyczajnych.

Stawiski chcą elektryków u siebie

Burmistrz Stawisk, Agnieszka Rutkowska, podkreślała, że jej gmina liczy na rozwój współpracy. 

– Liczymy na to, że te autobusy będą również jeździły po naszej gminie. Stawiski są ekologiczne, mamy spółdzielnię energetyczną, więc bardzo nam zależy na autobusach zeroemisyjnych.  

Jak mówiła, ważne jest, że powiat kolneński nie został pominięty w modernizacji.

Kolno: konkurencja wymusza jakość

Burmistrz Kolna, Andrzej Duda, zwrócił uwagę na znaczenie konkurencji. 

– Mamy na terenie powiatu dwie firmy przewozowe i ta konkurencja wymusza coraz lepszy sprzęt. Korzystniejsze są też ceny dla mieszkańców.  

Podkreślił, że Kolno od lat inwestuje w ekologię – od nowoczesnej oczyszczalni po fotowoltaikę na obiektach publicznych.

Duda wskazał również na rosnące potrzeby komunikacyjne. 

– Otrzymujemy pisma od mieszkańców proszących o kurs do Olsztyna. Analizujemy to, także w kontekście połączeń zsynchronizowanych z pociągami.  

Nowy elektryk ma obsługiwać także połączenie do Białegostoku w weekendy.

Gmina Łomża: dwa elektryki dla mieszkańców

Wójt Piotr Kłys potwierdził, że dwa z prezentowanych autobusów będą obsługiwać trasy wokół Łomży. 

– Od wielu lat prosiliśmy spółkę, aby poprawiała tabor. Mieliśmy przypadki, że autobusy stawały na trasie. Teraz tabor jest naprawdę dobry.  

Jak mówił, nowe pojazdy są ekologiczne, tańsze w eksploatacji i poprawią komfort podróży mieszkańców.

Nowa baza PKS Nova coraz bliżej

Piotr Kłys potwierdził, że proces przygotowania nowej bazy na terenie gminy Łomża jest zaawansowany. 

– Decyzja środowiskowa i warunki zabudowy są już za nami. Spółka jest na etapie zakupu gruntów. Liczę na to, że baza powstanie u nas, bo to ruch w celu uratowania bazy łomżyńskiej.  

Jak podkreślił, lokalizacja pod Łomżą jest kluczowa dla całej zachodniej części województwa.

Sobotnie zajęcia, 12 września, skierowane są do dzieci, natomiast w niedzielę, 13 września, do wspólnego haftowania zaproszeni są dorośli. Udział w obu spotkaniach jest bezpłatny.

Podczas warsztatów Halina Pokora przybliży uczestnikom charakterystyczne motywy, wzornictwo oraz sposób wykonywania haftu myszynieckiego. Pod jej okiem uczestnicy będą mogli spróbować swoich sił w tradycyjnym rękodziele i przekonać się, jak wiele cierpliwości i precyzji wymaga praca hafciarska.

Warsztaty są kolejną okazją do bezpośredniego spotkania z żywą tradycją Kurpiowszczyzny oraz z osobą, która posiada wiedzę i umiejętności przekazywane kolejnym pokoleniom. To właśnie praktyczna nauka pod okiem twórców ludowych jest jednym z najważniejszych założeń realizowanego przez Muzeum projektu.

Zapisy na warsztaty prowadzone są pod numerem telefonu: 884 541 247. Liczba miejsc jest ograniczona.

Warsztaty odbywają się w ramach projektu „Soboty i Niedziele z Twórcami Ludowymi. Reaktywacja rękodzieła kurpiowskiego w przestrzeni Muzeum–Skansenu Kurpiowskiego im. Adama Chętnika w Nowogrodzie”.

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna 2026”.

Miejsce: Muzeum–Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie, ul. Zamkowa 25
Termin: 12–13 września 2026 r., godz. 14:00–17:00
Prowadzenie: Halina Pokora z Wykrotu
Udział: bezpłatny
Zapisy: 884 541 247

Inaugurację jubileuszowych obchodów rozpoczęła uroczysta Msza Święta z udziałem przedstawicieli zakonu pijarów przybyłych z różnych części Polski. Dalsza część spotkania odbyła się w klasztorze popijarskim, gdzie przygotowano prelekcje historyczne, wystawę dawnych książek oraz galerię portretów osób związanych ze szczuczyńskim kolegium.

– Szóstego października 1696 roku, 330 lat temu, Stanisław Antoni Szczuka i jego żona Konstancja Maria Anna z Potockich Szczukowa ufundowali kolegium pijarskie oraz kościół pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny. Dzisiejszym spotkaniem inaugurujemy obchody tego ważnego dla Szczuczyna i całego regionu wydarzenia – mówił Janusz Siemion, prezes Stowarzyszenia „Nasz Szczuczyn” i pracownik Biblioteki – Centrum Kultury w Szczuczynie.

Obchody nie zakończą się na jednej uroczystości. W najbliższych miesiącach mają odbywać się kolejne wydarzenia organizowane w kościele i dawnym klasztorze.

Miasto zbudowane z ambicji

Historia pijarów w Szczuczynie jest nierozerwalnie związana ze Stanisławem Antonim Szczuką – właścicielem tutejszych dóbr, sekretarzem i zaufanym doradcą króla Jana III Sobieskiego, parlamentarzystą, dyplomatą, a później podkanclerzym Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Szczuka kupił wieś Szczuki-Litwa w 1683 roku i rozpoczął budowę prywatnego miasta. W 1692 roku uzyskał dla niego prawa miejskie nadane przez Jana III Sobieskiego. Nowy ośrodek miał rozwijać się na pograniczu polsko-pruskim, przyciągać kupców i rzemieślników, a także odgrywać ważną rolę administracyjną i handlową.

Ambicje fundatora sięgały jednak dalej. Szczuczyn miał być również ośrodkiem nauki. W 1696 roku Stanisław Antoni Szczuka wraz z żoną powołali fundację kolegium i kościoła. W przedsięwzięcie finansowo włączył się Jan III Sobieski. Budowę klasztoru rozpoczęto w 1697 roku. W kolejnych latach powstały kościół oraz budynek kolegium.

Pijarzy byli zakonem, którego główną misję stanowiło kształcenie dzieci i młodzieży. Szczuczyńskie kolegium stało się jednym z najważniejszych ośrodków edukacyjnych północno-wschodniej części Rzeczypospolitej. Uczyła się w nim młodzież szlachecka, mieszczańska i chłopska. Część uczniów pobierała naukę bezpłatnie, a ich edukację finansowano z dochodów dóbr należących do fundatora.

– Kolegium pijarskie w Szczuczynie było największą placówką oświatową na północno-wschodnim Mazowszu i Podlasiu. Kształciła się tutaj przede wszystkim młodzież szlachecka, ale także zdolni synowie mieszczan i włościan. Wielu z nich w przyszłości tworzyło elitę Rzeczypospolitej – podkreślał dr Waldemar Nikliński.

Pijarzy pozostali w pamięci

W szczuczyńskim kolegium uczyło się około 300 osób, z których połowa korzystała z bezpłatnej edukacji. W gronie jego absolwentów znaleźli się późniejsi uczeni, duchowni i nauczyciele. Z placówką związani byli między innymi Teodor i Jakub Wagowie oraz ks. Jakub Falkowski.

– Trzeba pamiętać, że pijarzy tworzyli fundamenty polskiego szkolnictwa. Ich działalność nie ograniczała się do nauczania religii. Przekazywali wiedzę, kształtowali umysły i wychowywali kolejne pokolenia – mówił Dariusz Antoniewicz z Bractwa Kurkowego.

Działalność pijarów w Szczuczynie zakończyła decyzja władz pruskich, które w 1805 roku skasowały klasztor. Kolegium przekształcono najpierw w wojskowy lazaret, a następnie w świecką Szkołę Wydziałową. Choć zakonnicy opuścili miasto, ich dorobek przetrwał w historii budynków, miejscowego szkolnictwa oraz ludzi, których wykształcili.

– Ktoś podczas uroczystości powiedział, że pijarzy wracają do Szczuczyna. Usłyszałem później trafniejsze zdanie: pijarzy nie wracają, bo oni tutaj byli, są i będą. Pozostają obecni duchowo w kościele i klasztorze ufundowanym w 1696 roku – mówił Janusz Siemion.

Znaczenie tego dziedzictwa podkreślał również ks. Piotr Kleczyński, proboszcz parafii pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Szczuczynie.

– To szczególne miejsce. Znajduje się tutaj Muzeum Historii Szczuczyna, a każdy, kto odwiedza ten kompleks, może poznać dzieje pijarów oraz naszego kraju. Trzeba tę historię stale przypominać młodemu pokoleniu. Cieszę się, że parafianie dbają o jej upowszechnianie – powiedział.

Portret odnaleziony we Lwowie

Jednym z najważniejszych wydarzeń inauguracji było odsłonięcie portretów osób związanych z historią Szczuczyna i jego kolegium. W klasztornym korytarzu znalazły się wizerunki fundatora Stanisława Antoniego Szczuki, króla Jana III Sobieskiego, Teodora i Jakuba Wagów oraz ks. Jakuba Falkowskiego.

Prace przygotowali lokalny malarz Andrzej Borusiewicz oraz Olga Sokołowska. Ich powstanie było w znacznej mierze zasługą dr. Waldemara Niklińskiego, od lat zaangażowanego w dokumentowanie przeszłości Szczuczyna.

Szczególną wartość ma kopia portretu młodego Stanisława Antoniego Szczuki. Oryginał udało się odnaleźć w zbiorach Muzeum Historycznego we Lwowie. Poszukiwania trwały kilka lat i zostały utrudnione przez wybuch wojny w Ukrainie. Zaangażował się w nie Ralf Szczuka, potomek rodu, który odtworzył jego rozbudowane drzewo genealogiczne.

Dotychczas powszechnie znany był przede wszystkim portret fundatora znajdujący się w zbiorach wilanowskich, namalowany już po jego śmierci. Ze Lwowa nadszedł dobrej jakości skan drugiego wizerunku. Na jego podstawie Andrzej Borusiewicz przygotował kopię zaprezentowaną podczas jubileuszu.

– Sygnały, że we Lwowie znajduje się drugi portret Stanisława Antoniego Szczuki, docierały do nas od dawna. Zaczęliśmy go szukać trzy lub cztery lata temu. Niespełna miesiąc przed uroczystością otrzymaliśmy z muzeum skan w bardzo dobrej jakości i szybko zdecydowaliśmy, że przygotujemy kopię – opowiadał Janusz Siemion.

Portrety przekazane do klasztoru nie są wyłącznie dekoracją. Przywracają twarze ludziom, których nazwiska pozostały w książkach i dokumentach, lecz nie zawsze są znane współczesnym mieszkańcom.

Podręcznik używany przez sto lat

W klasztorze przygotowano także ekspozycję oryginalnych książek z XVIII wieku oraz publikacji związanych z pijarami. Wśród nich znalazło się dzieło Teodora Wagi „Historia książąt i królów polskich krótko zebrana”.

Pierwsze wydanie podręcznika ukazało się w 1767 roku. Publikacja była następnie wielokrotnie wznawiana, poprawiana i uzupełniana. Korzystano z niej przez niemal sto lat, a kolejne wydania drukowano między innymi w Warszawie, Krakowie, Poznaniu i Wilnie.

– Znamy 23 wydania tego podręcznika, publikowane od 1767 do 1864 roku. Przez ten czas zmieniał się język polski i wiedza historyczna. Joachim Lelewel, który traktował Teodora Wagę jako swojego mistrza, rozszerzył jego dzieło i uzupełnił je o opis panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego – mówił dr Waldemar Nikliński.

Podczas spotkania przypomniano również postać ks. Jakuba Falkowskiego, pioniera edukacji osób niesłyszących. Jako pijar pracował w Szczuczynie, gdzie w 1802 roku poznał siedmioletniego, niesłyszącego Piotra Gąsowskiego i podjął się jego nauczania. To doświadczenie skłoniło go do dalszego zgłębiania metod pracy z osobami głuchymi. W 1817 roku założył w Warszawie pierwszą szkołę dla dzieci niesłyszących – Instytut Głuchoniemych.

Pamięć potrzebuje gospodarzy

W uroczystościach uczestniczyli także przedstawiciele Bractwa Kurkowego. Bernard Szymański, łomżyński król kurkowy, wskazywał, że obchody są przypomnieniem ludzi, którzy budowali nie tylko kościoły i szkoły, lecz także instytucje służące następnym pokoleniom.

– Rodzina Szczuków zapisała się w historii tego miejsca, doprowadzając do powstania dzieła, które służy do dzisiaj. Jeśli nie będziemy przypominać bohaterów i ludzi pozytywnie zapisanych w historii ojczyzny, stracimy część własnej tożsamości. Pamięć wymaga zaangażowania – mówił Bernard Szymański.

Jubileusz nie był więc wyłącznie spojrzeniem w przeszłość. Pokazał, że odziedziczone zabytki zachowują znaczenie tylko wtedy, gdy za murami idzie wiedza, a za pamięcią – konkretna praca. Wykonują ją dzisiaj mieszkańcy, parafia, Stowarzyszenie „Nasz Szczuczyn” oraz osoby, które nawet mieszkając tysiące kilometrów od rodzinnego miasta, nadal szukają związanych z nim dokumentów, książek i portretów.

Pijarzy opuścili Szczuczyn ponad dwa stulecia temu. Pozostawili jednak kościół, klasztor, tradycję szkoły i nazwiska uczonych. Po 330 latach ich dziedzictwo nie potrzebuje uroczystego powrotu. Potrzebuje pamięci, a w Szczuczynie najwyraźniej ma ona dobrych gospodarzy.

Poprzednia kampania była nieco bardziej nerwowa, ale ostatecznie Śniadowo wywalczyło utrzymanie w IV lidze podlaskiej. Istotne zmiany kadrowe, do których doszło latem, sprawiły jednak, że drużyna nie rozpoczęła nowych rozgrywek najlepiej. Podopieczni trenera Marcina Makowskiego w 4 pierwszych spotkaniach sezonu 2026/27 zainkasowali zaledwie 1 oczko. 

Śniadowo zremisowało na wyjeździe z Krypnianką Krypno 2:2, a w pozostałych meczach musiało obejść się smakiem. Na początku poprzedniego tygodnia otrzymaliśmy informację, że z powodów prywatnych ze stanowiska trenera zrezygnował wspomniany Marcin Makowski. Na ogłoszenie nowego szkoleniowca nie musieliśmy jednak długo czekać. 

Już przed weekendem klub poinformował, że zostanie nim doskonale znany Dariusz Narolewski! Doświadczony trener w przeszłości był odpowiedzialny za wyniki KS-u Śniadowo, z którym wywalczył awans do IV ligi podlaskiej, a następnie kilkukrotnie spokojnie utrzymywał zespół na tym poziomie rozgrywek. 

Ponowny debiut trenera Narolewskiego nie wypadł jednak najlepiej, bo jego podopieczni przegrali na trudnym terenie w Wasilkowie z miejscowym spadkowiczem 0:5. Kolejną szansę na zainkasowanie punktów ekipa ze Śniadowa będzie miała w najbliższą niedzielę – wówczas zagra ona u siebie z ŁKS-em II Łomża na swoim boisku.

Była to 15. edycja ogólnopolskiej akcji zapoczątkowanej w 2012 roku wspólną lekturą „Pana Tadeusza”. Miejska Biblioteka Publiczna w Łomży uczestniczy w niej od samego początku. Tegoroczne spotkanie przygotowała wspólnie z Miastem Łomża, korzystając ze wsparcia Teatru Lalki i Aktora.

– Narodowe Czytanie powstało po to, aby na nowo przybliżać Polakom dzieła, które weszły do kanonu naszej literatury. „Dziady” to utwór wielowątkowy, trudny do pokazania w niewielkiej przestrzeni i krótkim czasie. Jest niejednoznaczny, jak przystało na dramat romantyczny, ale reakcje gości wskazują, że udało nam się przybliżyć jego idee – mówiła Teresa Fromelc-Pawelczyk, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łomży.

Nie tylko wspólne czytanie

Łomżyńskie spotkanie zostało pomyślane jako prezentacja fragmentów dramatu, a nie jedynie następujące po sobie wystąpienia lektorów. Uczestnicy przeczytali Prolog, scenę więzienną, Wielką Improwizację, Widzenie Księdza Piotra i Salon Warszawski z III części „Dziadów”.

Szczególne emocje wzbudziła Wielka Improwizacja. Z jej fragmentami zmierzyli się Krzysztof Zemło, Wawrzyniec Kłosiński, kpt. Damian Grelewski, Emilian Kudyba i Adam Dąbrowski.

Interpretacjom towarzyszyła scenografia przygotowana przez pracowników biblioteki. Koncepcja powstała przy współpracy z Jarosławem Antoniukiem, dyrektorem Teatru Lalki i Aktora w Łomży. Za jej wykonanie odpowiadała Ewa Filochowska-Karwowska wraz z bibliotekarzami. Całą aranżację stworzono w ciągu jednego dnia.

– Od kilku lat prosimy o wsparcie dyrektora Jarosława Antoniuka. Otrzymujemy od niego zarówno inspirację, jak i konkretną pomoc. Dzięki kreatywności Ewy Filochowskiej-Karwowskiej powstała tegoroczna scenografia, wykonana przy dużym zaangażowaniu pracowników biblioteki – podkreślała Teresa Fromelc-Pawelczyk.

Dopracowaną oprawę wydarzenia zauważyła Anna Gawrych, wicestarosta łomżyński.

– Pracownicy biblioteki przygotowali scenografię z ogromną dbałością o szczegóły. Podobnie jak w teatrze pozwoliła nam wejść w inny świat i wyraźniej odczuć duchowy, metafizyczny wymiar utworu – oceniła.

Utwór sprzed dwóch stuleci

„Dziady” powstawały w różnych okresach życia Adama Mickiewicza. Części II i IV zostały wydane w 1823 roku, natomiast część III poeta napisał po upadku powstania listopadowego i opublikował w 1832 roku. Dramat wyrósł z doświadczenia zaborów oraz represji, którym poddawano polską młodzież. W III części znalazły się nawiązania do procesu filomatów i filaretów, więzień oraz zesłań w głąb Rosji.

Ten historyczny kontekst przypomniał dr hab. Krzysztof Sychowicz, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku i przewodniczący Komisji Kultury Rady Miejskiej Łomży.

– Narodowe Czytanie przypomina dzieła, z którymi młodzi ludzie nie zawsze mają już kontakt w procesie kształcenia. Każde z nich niesie określone przesłanie. W przypadku „Dziadów” jest nim rozrachunek z tragiczną przeszłością, ale także pokazanie walki, uporu, przetrwania i patriotyzmu młodych studentów wileńskich, którzy za miłość do ojczyzny płacili bardzo wysoką cenę – mówił Krzysztof Sychowicz.

O aktualności dramatu mówił również prezydent Łomży Mariusz Chrzanowski.

– W czasach, kiedy widzimy zagrożenia zewnętrzne, warto przypominać wartości patriotyczne i budować poczucie wspólnoty. „Dziady”, choć są dziełem trudnym, mają wiele do powiedzenia także współczesnemu czytelnikowi – podkreślał.

Bogumiła Olbryś, poseł na Sejm RP, zwróciła uwagę na obecny w dziele Mickiewicza obraz młodego pokolenia dojrzewającego w warunkach politycznego zniewolenia.

– Szczególnie w III części „Dziadów” mocno wybrzmiewają sprawy młodzieży, miłości do ojczyzny, wolności i niepodległości. Choć mamy rok 2026, pytania o suwerenność i narodową odpowiedzialność nie straciły znaczenia – mówiła parlamentarzystka.

Literatura nie kończy się na maturze

Wspólna lektura zgromadziła uczniów I i II Liceum Ogólnokształcącego, Zespołu Szkół Weterynaryjnych i Ogólnokształcących nr 7, Liceum Sztuk Plastycznych oraz Zespołu Szkół Specjalnych nr 8. Obecność młodzieży nie była jedynie dekoracyjnym dodatkiem do oficjalnego wydarzenia. Uczniowie wystąpili obok parlamentarzystów, samorządowców, aktorów, dziennikarzy i przedstawicieli instytucji.

Dla Grażyny Karasiewicz, poetki, wieloletniej nauczycielki i czytelniczki łomżyńskiej biblioteki, właśnie udział młodych ludzi stanowił jedną z najważniejszych wartości spotkania.

– Narodowe Czytanie jest impulsem, by wyrwać się z codzienności i w pogoni za mało istotnymi sprawami pomyśleć o czymś wartościowym. Jako nauczycielka, która przepracowała w szkole ponad 40 lat, szczególnie cenię zaangażowanie młodzieży. Literatura rozwija młodego człowieka i pomaga mu znaleźć własne miejsce – mówiła Grażyna Karasiewicz.

Na międzypokoleniowy charakter wydarzenia wskazywała również Anna Gawrych.

– Spotkali się tutaj seniorzy, osoby w średnim wieku, młodzież i dzieci. Wspólna lektura pozwala razem przeżywać ważne teksty, a przy okazji zwyczajnie zachęca do sięgania po książkę. Czytanie rozwija wrażliwość, wyobraźnię i zdolność poznawania świata – podkreślała wicestarosta.

Marlena Siok, przewodnicząca Łomżyńskiej Rady Kobiet, uczestniczyła w łomżyńskiej odsłonie akcji po raz trzeci.

– Narodowe Czytanie pokazuje, dlaczego warto wracać do klasyki i podejmować próbę jej interpretacji. Czasy się zmieniają, ale zapisane w literaturze myśli, wartości i pytania pozostają aktualne. Każdego roku zachwycają również atmosfera i scenografia przygotowywane przez bibliotekę – mówiła.

Książka poza biblioteką

Prezydent Mariusz Chrzanowski przypomniał, że promocja czytelnictwa w Łomży nie ogranicza się do jednego wydarzenia w roku. W mieście pojawiły się ławki w kształcie otwartych książek, a w Parku Jana Pawła II – Papieża Pielgrzyma działa plenerowa biblioteczka umożliwiająca bezpłatną wymianę publikacji.

– Łomża od lat pokazuje, że książka może być obecna nie tylko w bibliotece, lecz także w przestrzeni miasta. To proste działania, które zachęcają do czytania i przypominają, że książka może towarzyszyć nam każdego dnia – zaznaczył prezydent.

Alicja Łepkowska-Gołaś, poseł na Sejm RP, przyznała, że jej własna przygoda z biblioteką rozpoczęła się, gdy miała pięć lat.

– Rywalizowałam z mamą, która z nas przeczyta więcej książek. Dzisiaj, kiedy dużą część czasu zabierają telefony, multimedia i media społecznościowe, książka przypomina o dobrych zwyczajach. Czasem pozwala odpocząć, czasem czegoś uczy, a czasem pomaga zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość – mówiła.

Jacek Piorunek, członek Zarządu Województwa Podlaskiego, zwrócił uwagę, że w pierwszy weekend września „Dziady” czytano w bibliotekach, szkołach i instytucjach w całym regionie.

– To inicjatywa, która integruje mieszkańców wokół najważniejszych dzieł polskiej literatury. Tekst Mickiewicza może sprawiać trudność, ale wspólne czytanie jest okazją, żeby przypomnieć sobie zarówno jego treść, jak i historyczne okoliczności powstania – mówił.

W województwie podlaskim po dramat Mickiewicza sięgano między innymi w Białymstoku, Łomży, Drogoszewie i wielu innych miejscowościach. Czytali samorządowcy, pracownicy bibliotek, aktorzy, nauczyciele, uczniowie oraz mieszkańcy. Różniły się miejsca i sposoby interpretacji, wspólna pozostawała lektura.

Kurpiowskie kołysanki i pieczęć na pamiątkę

Artystycznym dopełnieniem łomżyńskiego spotkania był występ Żakliny i Michała Olchowików. Wykonali kurpiowskie kołysanki w nastrojowej aranżacji, która współgrała z obecną w „Dziadach” tematyką pamięci, przemijania oraz więzi między żywymi i umarłymi.

Na uczestników czekał również kiermasz książek. Osoby, które przyniosły własne egzemplarze dzieła Mickiewicza, mogły opatrzyć je okolicznościową pieczęcią Narodowego Czytania 2026.

Za przygotowanie scenariusza i filmowego wprowadzenia odpowiadała Anna Kamińska, a spotkanie prowadzili Elżbieta Ziółkowska i Krystian Kosakowski. W organizację włączyli się bibliotekarze, pracownicy Hali Kultury oraz zespół Teatru Lalki i Aktora w Łomży.

Piętnaście lat temu Narodowe Czytanie rozpoczęło się od „Pana Tadeusza”. W tym roku akcja powróciła do Mickiewicza, ale do utworu znacznie trudniejszego. „Dziady” nie dają prostych odpowiedzi i może właśnie dlatego wciąż warto je czytać. Nie po to, by wspólnie odrobić dawno zadaną lekcję, lecz by sprawdzić, czy pytania zapisane przed blisko dwoma stuleciami nadal dotyczą również nas.

Ciąg komunikacyjny wraca do życia

Jacek Piorunek, członek zarządu województwa podlaskiego, przypomniał, jak poważnym problemem było zamknięcie mostu. 

– Miejscowość Podosie nie miała kontaktu z tą drugą stroną, w związku z tym, że nie można było przejechać przez most. Przerwana była droga powiatowa. Dzisiaj ten ciąg komunikacyjny został wyprostowany. Już swobodnie można jeździć chociażby nawet do Śniadowa – mówił.

Podkreślił również znaczenie montażu finansowego. 

– Wojewoda podlaski przeznaczył na tę drogę 503 tys. zł, a pozostała część – ponad 1,9 mln zł – to wspólna inicjatywa powiatu łomżyńskiego i gminy Miastkowo.  

Jak zaznaczył, choć samorząd województwa nie uczestniczył finansowo w tej inwestycji, droga uzupełnia sieć komunikacyjną regionu. 

– Wiele na drogach wojewódzkich, powiatowych i gminnych ziemi łomżyńskiej się zrobiło i miejmy nadzieję, że tak dalej będzie.

Infrastruktura ważna dla mieszkańców i rolników

Senator RP Anna Bogucka zwróciła uwagę na znaczenie inwestycji dla terenów wiejskich. 

– Każda inwestycja cieszy, a szczególnie w terenach wiejskich są bardzo ważne inwestycje drogowe. To podstawowa infrastruktura, która powinna być zapewniona mieszkańcom, żeby mogli swobodnie przemieszczać się, ale też wykonywać swoją pracę, bo mają sprzęt rolniczy i potrzebują dróg o odpowiedniej nośności.  

Dodała również: 

– Cieszę się, że mieszkańcy gminy Miastkowo otrzymają nową, przebudowaną infrastrukturę drogową. Życzę bezpiecznego korzystania z tej inwestycji.

Most, na który czekano dwa lata

Wójt gminy Miastkowo Rafał Bąkowski przypomniał, że zamknięcie mostu było jedną z pierwszych decyzji obecnej kadencji. 

– Mieszkańcy czekali na to z niecierpliwością niespełna dwa lata. Dojazd był bardzo utrudniony nie tylko dla mieszkańców, ale również dla okolicznych rolników, bo tędy dojeżdżają do swoich pól.  

Podkreślił, że inwestycja była możliwa dzięki trzem źródłom finansowania. 

– Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, pieniądze z powiatu oraz dotacja gminy Miastkowo w kwocie prawie 700 tys. zł.  Całość kosztowała – jak zaznaczył – 1 mln 900 tys. zł.

Most, który przywraca normalność

Otwarcie mostu w Podosiu kończy okres komunikacyjnych utrudnień i przywraca mieszkańcom codzienną wygodę, a rolnikom – możliwość sprawnego dojazdu do pól. To także przykład współpracy samorządów, która realnie wpływa na jakość życia w mniejszych miejscowościach.

Impreza najlepiej poszła ekipie U-13, która nie miała sobie równych i ostatecznie sięgnęła po złote medale! W finałowym spotkaniu nasze koszykarki pokonały drużynę MUKS Poznań 53:38. Warto również podkreślić, że kilka dziewczyn ze zwycięskiej drużyny otrzymało nagrody indywidualne za znakomitą grę podczas turnieju. 

MVP zgarnęła Zuzanna Taraszkowska, miano All Stars trafiło do Anny Trzonkowskiej, tytuł wyróżniającej zawodniczki trafił do Anieli Nowackiej, a nagrodę dla najlepszej koszykarki w drużynie odebrała Zofia Fraszczyk. 

Na tym samym turnieju dobrze pokazały się również zespoły w kategoriach U-15 i U-17. W obu przypadkach koszykarki z Łomży zajmowały ostatecznie 4. miejsce. Ogromne gratulacje!

W posiedzeniach rady uczestniczą znawcy kultury kurpiowskiej, przedstawiciele samorządu województwa podlaskiego oraz dyrekcja muzeum. Spotkania odbywają się cyklicznie i służą ocenie działalności placówki oraz opiniowaniu kierunków jej rozwoju.

– Podsumujemy pierwsze półrocze 2026 roku, omówimy plany na kolejne miesiące i przyszły rok, a także wstępny program obchodów stulecia Skansenu Kurpiowskiego. Będzie więc o czym rozmawiać – zapowiadała Anna Malwina Szynkiewicz, dyrektor Muzeum – Skansenu Kurpiowskiego im. Adama Chętnika w Nowogrodzie.

Sto lat od otwarcia

Skansen został otwarty 19 czerwca 1927 roku jako Muzeum Kurpiowskie. Stworzyli go Adam Chętnik i jego żona Zofia z Klukowskich. Placówka należy do najstarszych muzeów na wolnym powietrzu w Polsce. Jej powstanie poprzedziły wieloletnie starania Adama Chętnika, który gromadził zabytki etnograficzne, dokumenty, monety, znaleziska archeologiczne oraz okazy przyrodnicze związane z Kurpiowszczyzną.

Oficjalne obchody stulecia mają odbywać się w dniach poprzedzających i następujących po 19 czerwca 2027 roku. Szczegółowy program dopiero powstaje. Wiadomo jednak, że jubileusz nie ma ograniczyć się do jednej uroczystości. Ma przypomnieć historię muzeum, postać jego założyciela oraz znaczenie placówki dla ochrony dziedzictwa Kurpiów.

Przygotowania przypadają na okres intensywnej działalności skansenu. Jedno z najważniejszych tegorocznych wydarzeń, Niedzielę św. Rocha, odwiedziło około 4,5 tys. osób. Placówka prowadzi również warsztaty z twórcami ludowymi, zajęcia edukacyjne, wystawy i spotkania poświęcone kulturze regionu.

– Samorząd województwa podlaskiego wspiera skansen zarówno w sprawach merytorycznych, jak i infrastrukturalnych. Współpracujemy nie tylko z departamentem, który bezpośrednio nadzoruje muzeum. Możemy liczyć także na pomoc innych komórek urzędu – mówiła Anna Malwina Szynkiewicz.

Nowe obiekty i zaplecze

Jednym z najważniejszych tematów rozmów jest przygotowywana rozbudowa muzeum. Plany obejmują powstanie Centrum Kultury Kurpiowskiej, magazynów na zbiory oraz warsztatu potrzebnego do prowadzenia prac konserwatorskich i technicznych. Zmienić ma się również zagospodarowanie otoczenia placówki.

O potrzebie rozbudowy skansenu dyskutowano już podczas wcześniejszych posiedzeń rady. W czerwcu przedstawiono wstępną koncepcję inwestycji, aby członkowie tego gremium mogli zgłosić uwagi przed dalszymi pracami projektowymi. Zapowiedzi dotyczą rozpoczęcia robót w przyszłym roku, jednak szczegółowy zakres, harmonogram i finansowanie poszczególnych etapów będą zależały od zakończenia przygotowań inwestycyjnych.

– W przyszłym roku planowane są prace modernizacyjne związane między innymi z rozbudową skansenu o nowe obiekty. Ma powstać Centrum Kultury Kurpiowskiej, magazyny i odpowiedni warsztat. Zmieni się także otoczenie całego muzeum – mówił Jacek Piorunek, członek Zarządu Województwa Podlaskiego.

Nowe zaplecze ma poprawić warunki przechowywania muzealiów oraz codziennej pracy. Centrum Kultury Kurpiowskiej mogłoby natomiast poszerzyć ofertę edukacyjną i stworzyć przestrzeń do organizacji warsztatów, spotkań oraz wydarzeń odbywających się niezależnie od pogody.

Skansen na szlaku Pisy i Narwi

Rozwój muzeum ma być powiązany ze zmianami planowanymi przez Gminę Nowogród w ramach ponadregionalnego projektu „Pisa–Narew – szlak aktywnej turystyki wodnej”. Jednym z miejsc wskazywanych w tym przedsięwzięciu jako ważna atrakcja historyczna i kulturalna jest właśnie Skansen Kurpiowski.

Projekt obejmuje około 351,5 kilometra szlaków wodnych przebiegających przez województwa podlaskie, warmińsko-mazurskie i mazowieckie. W jego ramach mają powstać lub zostać zmodernizowane między innymi przystanie kajakowe, miejsca wodowania sprzętu, pola biwakowe, punkty odpoczynku oraz zaplecze dla turystów. Przedsięwzięcie ma być realizowane do 2028 roku.

W Nowogrodzie planowane jest zagospodarowanie terenów nad Narwią, w tym budowa bulwaru w sąsiedztwie skansenu. Powiązanie muzeum z infrastrukturą turystyki wodnej może sprawić, że osoby podróżujące szlakiem Pisy i Narwi zatrzymają się w mieście na dłużej.

– Burmistrz Nowogrodu korzysta z możliwości, jakie daje projekt Pisa–Narew. Powstanie między innymi bulwar nad Narwią, w pobliżu skansenu. Połączenie tych przedsięwzięć powinno zwiększyć atrakcyjność całego miejsca i przyciągnąć więcej gości z Polski oraz z zagranicy – ocenił Jacek Piorunek.

Jubileusz jako początek

Rada rozmawiała więc nie tylko o obchodach stulecia, lecz również o tym, jaką rolę skansen ma odgrywać po zakończeniu jubileuszu. Nowe budynki, magazyny i bulwar mogą poprawić warunki zwiedzania oraz zabezpieczyć zbiory. O atrakcyjności muzeum nadal będzie jednak decydować przede wszystkim sposób opowiadania o kulturze kurpiowskiej.

Przed placówką dwa równoległe zadania: przygotowanie programu stulecia i największej od lat inwestycji w jej zaplecze. Pierwsze ma przypomnieć drogę rozpoczętą przez Zofię i Adama Chętników w 1927 roku. Drugie stworzyć warunki, aby ich dzieło mogło służyć następnym pokoleniom.

Uroczyste otwarcie odnowionego obiektu odbyło się w sobotę, 5 września. Przebudowa trwała ponad półtora roku i kosztowała około 2 mln zł. Środki pochodziły z Rządowego Funduszu Polski Ład. Mieszkańcy otrzymali do dyspozycji ponad 400 metrów kwadratowych nowoczesnej przestrzeni.

– Spotykamy się, żeby uroczyście otworzyć świetlicę wiejską, która powstała w wyniku przebudowy budynku dawnej szkoły podstawowej w Drogoszewie. Swoje miejsce będzie miała tutaj również filia Biblioteki Publicznej Gminy Miastkowo – mówił Rafał Bąkowski, wójt gminy Miastkowo.

Jak podkreślił, inwestycja ma służyć nie tylko mieszkańcom Drogoszewa, lecz także osobom z okolicznych miejscowości i całej gminy.

Od szkoły do wspólnego domu

Budynek powstał ponad pół wieku temu, w znacznej mierze dzięki społecznej pracy mieszkańców. Początkowo mieściła się w nim szkoła podstawowa, później także szkoła zbiorcza. Placówkę zamknięto ponad dziesięć lat temu, ale dawny szkolny gmach nadal służył miejscowej społeczności.

Historię tego miejsca podczas otwarcia przypomniała pani Alina.

– Jestem żywą historią tej miejscowości i tego budynku. Pięćdziesiąt trzy lata temu, kiedy otwierano tutaj szkołę, byłam uczennicą siódmej klasy. Trzymałam tacę z nożycami, a ówczesny dyrektor Edmund Modzelewski przecinał wstęgę. Było mnóstwo mieszkańców. Te piękne czasy utkwiły w pamięci nie tylko mnie – wspominała.

Szkolne korytarze, boisko i sale lekcyjne przez lata były ważną częścią dzieciństwa kilku pokoleń mieszkańców. Po zamknięciu szkoły budynek nie podzielił losu wielu podobnych obiektów, które stopniowo pustoszeją. Samorząd zdecydował się zachować go i przystosować do nowych potrzeb.

Dwie dawne sale lekcyjne połączono w jedno duże pomieszczenie, do którego przylega kuchnia. O takie rozwiązanie zabiegało Stowarzyszenie Kobiet z Drogoszewa. W budynku znajdą przestrzeń również strażacy ochotnicy oraz inne grupy działające w miejscowości.

Biblioteka wraca po remoncie

Po niemal półtorarocznej przerwie do Drogoszewa wróciła filia Biblioteki Publicznej Gminy Miastkowo. Jej działalność została zawieszona w maju ubiegłego roku ze względu na rozpoczęcie remontu.

– Uważam, że ta filia była mieszkańcom potrzebna. Liczymy, że będą chętnie korzystać z naszej oferty. Chcemy współpracować z miejscowym kołem gospodyń wiejskich i wspólnie organizować wydarzenia – mówiła Anna Cwalina-Adamowicz, kierownik Biblioteki Publicznej Gminy Miastkowo.

Nowa filia ma być czymś więcej niż miejscem wypożyczania książek. Bibliotekarze zapowiadają spotkania, zajęcia i inicjatywy przygotowywane wspólnie z mieszkańcami.

– Cieszę się, że możemy wrócić do Drogoszewa. Mam nadzieję, że będzie to miejsce spotkania nie tylko z książką, ale również z drugim człowiekiem. Takie, do którego można przyjść, znaleźć coś dla siebie i dobrze się czuć – dodała Anna Cwalina-Adamowicz.

Pierwszy był Mickiewicz

Pierwszym wydarzeniem zorganizowanym w odnowionym obiekcie było Narodowe Czytanie. Uczestnicy sięgnęli po „Dziady” Adama Mickiewicza. Wójt Rafał Bąkowski wcielił się w Księdza Piotra i odczytał fragment jego widzenia:

– Panie! czymże ja jestem przed Twoim obliczem? Prochem i niczem; ale gdym Tobie moją nicość wyspowiadał, ja, proch, będę z Panem gadał.

Połączenie otwarcia biblioteki z 15. edycją Narodowego Czytania miało wymiar symboliczny. W miejscu, w którym przez lata uczono dzieci czytać, ponownie zabrzmiała polska literatura.

Do znaczenia książki w wychowaniu młodego pokolenia odniosła się poseł na Sejm RP Bogumiła Olbryś.

– Warto, żeby w tym multimedialnym świecie dziecko nadal mogło wziąć książkę do ręki i poczuć zapach farby drukarskiej. Świat książki jest światem marzeń, rozwija wyobraźnię i kreatywność – mówiła parlamentarzystka.

Przypomniała również, że inwestycję zrealizowano dzięki środkom przyznanym w ramach Rządowego Funduszu Polski Ład. Gratulowała samorządowi, wykonawcy i mieszkańcom zaangażowanym w powstanie obiektu.

Nie tylko drogi i mosty

Wicestarosta łomżyński Anna Gawrych zwróciła uwagę na skalę przemiany budynku i społeczne znaczenie inwestycji.

– Jestem pod ogromnym wrażeniem tego, jak stara szkoła została zamieniona w obiekt odpowiadający potrzebom XXI wieku. Ważne są nie tylko drogi i mosty, lecz także miejsca, które integrują lokalną społeczność. Oprócz biblioteki znajdą tu przestrzeń strażacy i inne środowiska – powiedziała.

Jacek Piorunek, członek Zarządu Województwa Podlaskiego, wskazywał natomiast, że wielofunkcyjność może zdecydować o powodzeniu przedsięwzięcia. W budynku mają spotykać się różne grupy, a oferta obejmie kulturę, czytelnictwo oraz działalność społeczną.

– Najważniejsze, że są tutaj aktywni ludzie, a z obiektu będą mogli korzystać także mieszkańcy okolicznych wsi. Wierzę, że ich energia sprawi, iż ten budynek będzie żył i będzie wpływał na rozwój gminy – mówił Jacek Piorunek.

W jego wypowiedzi pojawił się również szerszy kontekst: zmniejszająca się liczba mieszkańców i przyszłość wiejskiej infrastruktury. Dawne szkoły w wielu miejscowościach tracą pierwotną funkcję wraz z ubywaniem dzieci. Drogoszewo pokazuje jednak, że zamknięcie placówki oświatowej nie musi oznaczać końca historii budynku.

Po 53 latach przecięto tu kolejną wstęgę. Dawna szkoła nie wróciła, ale wrócili mieszkańcy, książki i plany wspólnych działań. O tym, czy inwestycja spełni swoją rolę, nie zdecydują jednak nowe ściany ani wyposażenie. Zdecydują ludzie – ci sami, którzy przed laty pomagali budować szkołę, i ich następcy, którzy teraz mają wypełnić odnowiony obiekt życiem.

Narew_834.pdf

Najnowszy, 834. numer „Tygodnika Narew” prowadzi czytelników od pięciusetletnich murów łomżyńskiej katedry po inwestycje, które dopiero zapisują pierwsze strony swojej historii. Wracamy do jubileuszu świątyni, uroczystej Eucharystii i koncertu Kamila Bednarka. Piszemy także o budowie hali sportowej z podziemnym schronem przy Szkole Podstawowej nr 4 oraz o nowym boisku „Jedynki”, na którym uczniowie już zdążyli pokonać urzędników.

W wydaniu również Narodowe Czytanie „Dziadów”, odnowiona dawna szkoła w Drogoszewie, jubileusz pijarskiego kolegium w Szczuczynie, wsparcie dla Zakładów Aktywności Zawodowej i obrady Podlaskiego Kongresu Rad Seniorów. Nie zabrakło kultury, sportu, praktycznych informacji dla emerytów ani pamięci o ofiarach II wojny światowej. Szesnaście stron spraw lokalnych, bez oglądania regionu z daleka.

Wspólne świętowanie przy muzyce

Do znaczenia tej wyjątkowej rocznicy oraz zaangażowania władz regionalnych odniósł się również Jacek Piorunek z Zarządu Województwa Podlaskiego. 

– Przepiękne upamiętnienie 500‑lecia katedry łomżyńskiej w postaci tego koncertu. Naprawdę wyśmienity pomysł, w którym oczywiście uczestniczy samorząd województwa podlaskiego – mówił. 

Zaznaczył, że samorząd chętnie wspiera inicjatywy organizowane przez Fundację „Iskra Nadziei”, a także zwrócił uwagę na dbałość o świątynię ze strony duchowieństwa: 

– To, że mamy tak piękną katedrę, to też zasługa wielu oczywiście proboszczów, którzy tutaj funkcjonowali, szczególnie ostatniego Mariana Mieczkowskiego. Dzisiaj katedra jest nie tylko miejscem i świątynią do modlitwy, to również miejsce, w którym przybywają ludzie z całej Polski. Jest doskonałą destynacją turystyczną i takich obiektów, tak pięknych obiektów w Łomży nam ciągle potrzeba.

Senator RP Anna Bogucka podkreślała, że koncert jest znakomitą propozycją dla mieszkańców. 

– Uważam, że dzisiejszy koncert jest wspaniałą propozycją dla mieszkańców Łomży. Kamil Bednarek jest ciekawym wykonawcą i widać, atmosfera jest bardzo wesoła, życzliwa i serdeczna – mówiła. 

Zwróciła uwagę, że jubileusz katedry to nie tylko powód do radości, ale także do wdzięczności. 

– To fundament naszej wiary i ostoja dla całej Łomży i okolicy.

Biskup Janusz Stepnowski przypomniał, że katedra jest przestrzenią nie tylko modlitwy, ale też integracji. 

– W południe mieliśmy mszę świętą, a teraz wieczorem mamy koncert Kamila Bednarka. Przestrzeń katedralna służy też do integracji – mogą przyjść ludzie i wierzący, i niewierzący, i razem spędzić czas.  

Mimo wiatru i wcześniejszych opadów, frekwencja dopisała. 

– Pogoda nas trochę prześladuje, ale organizatorzy, a szczególnie ksiądz Mariusz, nie poddają się – dodał biskup.

Jubileusz pełen znaczeń

Poseł na Sejm RP Bogumiła Olbryś zwróciła uwagę na historyczną wagę rocznicy. 

– Mamy 500‑lecie katedry łomżyńskiej i 100‑lecie diecezji łomżyńskiej. Te dwie rocznice są szczególnym znaczeniem dla nas, dla łomżyniaków i całego województwa podlaskiego.  

Przypomniała, że świątynia przetrwała wiele trudnych momentów. 

– Dobrze, że za czasów biskupa Kostki Łukomskiego nie została wysadzona pod koniec II wojny światowej.

Słowa Bednarka – jak mówiła – skłaniają do refleksji. 

– Śpiewa o wartościach, rodzinie, miłości. Te słowa powinny nas pobudzać do przemyślenia nad tym, co w życiu jest istotne.   Zwróciła się również do młodzieży, życząc jej dobrego roku szkolnego i pamięci o wartościach, które budują wspólnotę.

Radość mieszkańców i zaangażowanie samorządów

Radny miasta Łomża, Dariusz Domasiewicz, podkreślał, że jubileusz jest ważnym wydarzeniem dla całej Łomży. 

– Wspaniały koncert, wysoka frekwencja, nawet pogoda dopisała. Ten świąteczny dzień koncert dopełnia.  

Jak mówił, mieszkańcy chętnie uczestniczą w wydarzeniach związanych z katedrą. 

– Liczymy na kolejne 500 lat tak świetnej działalności naszej parafii.

Wójt gminy Łomża Piotr Kłys zwrócił uwagę na rolę gminy w organizacji wydarzeń. 

– Gmina Łomża chętnie włącza się w takie inicjatywy, bo one stanowią dobrą profilaktykę przeciwalkoholową, przeciwuzależnieniową, pięknie spajają społeczność i integrują rodziny.  

Z uśmiechem dodał: 

– Mam wrażenie, że na następny jubileusz 500‑lecia nie mamy co liczyć, więc cieszę się, że mogę uczestniczyć w tym obecnym.

Energia koncertu i znaczenie miejsca

Wiceprezydent Łomży Piotr Serdyński podkreślał wyjątkowość wydarzenia. 

– To święto jest we wspaniały sposób celebrowane. Koncert Kamila Bednarka – niesamowita energia, świetny zespół, ogromne umiejętności.  

Jak mówił, trudno było usiedzieć na miejscu. 

– Ta energia niesie publiczność. Życzymy sobie, aby takich momentów było jak najwięcej.

Piotr Serdyński przyznał, że muzyka Bednarka to dla niego także powrót do młodości. 

– Pamiętam te utwory jeszcze z czasów liceum. Duży sentyment, ale to się nie nudzi – brzmi świetnie i daje pozytywną energię.

Jubileusz, który łączy

500‑lecie katedry łomżyńskiej stało się okazją nie tylko do świętowania, ale też do wspólnej refleksji nad historią, wartościami i przyszłością. Koncert Kamila Bednarka połączył mieszkańców w jednym miejscu – wierzących i niewierzących, młodszych i starszych – pokazując, że katedra jest nie tylko zabytkiem, lecz także żywym centrum lokalnej wspólnoty.

W przypadku braku części kanałów cyfrowych operator wskazuje dwa proste kroki:

• Dekoder — pozostawić urządzenie włączone na dowolnym działającym kanale przez około 5 minut, aby mogło pobrać aktualne ustawienia.
• Telewizor z modułem CAM lub odbiór analogowy — ponownie wyszukać kanały w ustawieniach telewizora.

Vectra przypomina również, że na swojej stronie internetowej udostępnia praktyczne poradniki dotyczące ponownego wyszukiwania kanałów cyfrowych w telewizorach wyposażonych w moduły CAM. Materiały dostępne są pod adresem: https://www.vectra.pl/pomoc/telewizja/cam 

W miniony piątek „Tiger” organizował w Hali Sportowej imienia Olimpijczyków Polskich imprezę jubileuszową, którą uświetnił turniej Mistrzostw Polski juniorów. Przy tak znamienitej okazji na imprezie nie mogło zabraknąć gości rozpoznawalnych zarówno w Łomży, jak i szerzej, w całym kraju. W końcu przez 2 dekady na chwałę klubu Tiger walczyło łącznie 36 zdobywców medali Mistrzostw Polski, z których znaczna część była obecna na gali również w piątek. 

Jeżeli chodzi o sam przebieg imprezy Mistrzostw Polski juniorów, największym zainteresowaniem cieszyło się starcie z udziałem zdolnego Sebastiana Konecko. Podopieczny trenera Mateusza Gawęckiego wygrał swój pojedynek z Maciejem Lipskim, ale jak sam ocenił, tego dnia nie czuł się najlepiej i stać go na więcej. Swoją walkę tego dnia stoczył również Szymon Rzekos i całe grono innych, utalentowanych adeptów pięściarstwa. 

Samo wydarzenie zostało przeprowadzone ze sporym rozmachem i bardzo profesjonalne. Możemy spodziewać się, że dalsza działalność klubu Tiger poskutkuje kolejnymi medalami łomżyńskich zawodników i zawodniczek na ogólnokrajowych imprezach. Serdecznie gratulujemy okrągłego jubileuszu i trzymamy kciuki za dalszy rozwój klubu!

– To niezwykle ważny komponent funduszy europejskich – środki pochodzące ze Wspólnej Polityki Rolnej, dedykowane ochronie środowiska oraz poprawie jakości życia naszych mieszkańców w miejscach, gdzie budowa zbiorczej sieci kanalizacyjnej jest zbyt droga lub technicznie niemożliwa – podkreślił Łukasz Prokorym. – W naborze wpłynęło 49 wniosków. Dzisiaj przekazujemy pierwsze umowy na łączną kwotę prawie 9 mln zł, a wartość całej alokacji dla naszego województwa to 48 mln zł. Maksymalnie gmina mogła otrzymać 1,5 mln zł – poinformował marszałek.

O dużym zainteresowaniu programem i potrzebach podlaskich samorządów mówił Bogdan Dyjuk. Jak zaznaczył, przydomowe oczyszczalnie pozostają ważnym elementem infrastruktury na terenach wiejskich, mimo rozbudowy sieci kanalizacyjnych.

– Okazało się, że walczymy o to, żeby wszystkie gminy, które złożyły wnioski, mogły otrzymać dofinansowanie. Dzisiejsze spotkanie pokazuje, że mimo rozbudowy sieci wodno-kanalizacyjnej przydomowe oczyszczalnie nadal są istotne i potrzebne – mówił Bogdan Dyjuk.

Zwrócił również uwagę na skalę dostępnych obecnie środków, które w tej perspektywie na działania związane z ochroną środowiska na terenach wiejskich województwa podlaskiego są dużo mniejsze niż w poprzedniej. Zaznaczył, że samorząd województwa zabiega o zwiększenie puli pieniędzy na ten cel w kolejnych latach.

Inwestycje dopasowane do potrzeb gmin

Największy zakres inwestycji zrealizuje gmina Turośl, która otrzymała 1,5 mln zł. Przydomowe oczyszczalnie zostaną zamontowane w 83 gospodarstwach. To rozwiązanie szczególnie potrzebne w gminie o rozproszonej, kolonijnej zabudowie.

– Gmina Turośl to zabudowa kolonijna, dlatego jest to piękny program, który pozwoli nam zrealizować to zadanie. Bardzo dziękuję w imieniu przede wszystkim tych mieszkańców, tych gospodarzy, którzy będą mieli zamontowane przydomowe oczyszczalnie ścieków – mówił wójt Piotr Niedbała.

Gmina Sztabin otrzyma 1,4 mln zł na 58 oczyszczalni. Inwestycja ma szczególne znaczenie ze względu na walory przyrodnicze gminy, obejmującej obszary Natura 2000 i sąsiadującej z Biebrzańskim Parkiem Narodowym.

– Myślę, że w jakimś stopniu wpłynie to też na ochronę środowiska. Mamy piękny teren, dlatego będą to dobrze wydane środki – powiedział wójt gminy Sztabin Jarosław Karp.

Maksymalne dofinansowanie, czyli 1,5 mln zł, otrzymała również gmina Mały Płock. Dzięki wsparciu powstanie tam 50 przydomowych oczyszczalni. Samorząd zakończył już budowę kanalizacji w miejscowości Mały Płock, a inwestycja pozwoli objąć rozwiązaniami gospodarstwa położone poza siecią.

Wspólna oczyszczalnia w Strabli

Ciekawy projekt przygotowała gmina Wyszki, która otrzymała 1,5 mln zł na inwestycję w Strabli. Ze względu na charakter zabudowy samorząd zdecydował się na budowę jednej zbiorczej oczyszczalni, do której zostaną podłączeni mieszkańcy.

– Gmina Wyszki liczy 59 miejscowości i jest mocno rozdrobniona. Strabla jest natomiast miejscowością zwartą. Nie ma tam możliwości budowy klasycznej oczyszczalni przydomowej przy każdym domu. Dlatego powstał pomysł, żeby zbudować jedną oczyszczalnię na gminnym gruncie i podłączyć do niej mieszkańców – wyjaśnił wójt Mariusz Korzeniewski.

Pozostałe dotacje trafią do Bargłowa Kościelnego – ponad 744 tys. zł na oczyszczalnie dla 30 gospodarstw, Radziłowa – 766 tys. zł, Filipowa – 796 tys. zł na 22 oczyszczalnie oraz Krynek – blisko 440 tys. zł. W przypadku Krynek zakres inwestycji odpowiada zgłoszonym potrzebom mieszkańców, ponieważ główna miejscowość jest już skanalizowana.

Wtorkowe spotkanie było pierwszym etapem przekazywania umów. Kolejne samorządy będą otrzymywać wsparcie podczas następnych spotkań.

– Dostępność to dziś jeden z ważnych kierunków rozwoju miejskiej infrastruktury. Dzięki pozyskanemu dofinansowaniu będziemy mogli nie tylko zlikwidować kolejne bariery w Parku Wodnym, ale także zapewnić bezpłatne zajęcia i przygotować naszych pracowników do jeszcze lepszej obsługi osób ze szczególnymi potrzebami. Chcemy, aby miejska pływalnia była miejscem otwartym i przyjaznym dla wszystkich mieszkańców, niezależnie od wieku czy stopnia sprawności – podkreśla zastępca prezydenta Łomży Andrzej Stypułkowski.

Projekt został wyłoniony w ogólnopolskim konkursie realizowanym w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027. Z 72 zgłoszonych wniosków Komisja Oceny Projektów wybrała 19 beneficjentów, pomiędzy których rozdysponowano blisko 43 mln zł. Poziom dofinansowania wynosi 100 proc., co oznacza, że realizacja przedsięwzięcia nie wymaga wkładu własnego samorządu.

Dzięki pozyskanemu wsparciu Park Wodny przy ul. Wyszyńskiego zostanie lepiej dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i innych osób wymagających szczególnego wsparcia. W ramach projektu przewidziano prace zwiększające dostępność obiektu, zakup specjalistycznego wyposażenia ułatwiającego korzystanie z niecek basenowych oraz wdrożenie Standardów Dostępnej Pływalni. Tego rodzaju działania, zgodnie z założeniami konkursu, mogą obejmować m.in. zakup podnośników i krzesełek basenowych, adaptację pomieszczeń oraz poprawę dostępności infrastruktury.

Zastępca prezydenta Andrzej Stypułkowski zauważa, że istotną częścią przedsięwzięcia będą również bezpłatne zajęcia z pływania skierowane do osób ze szczególnymi potrzebami. – Programem zostanie objętych 85 osób, w tym dzieci i młodzież, osoby starsze, dorosłe osoby z niepełnosprawnościami oraz kobiety w ciąży. Wsparciem zostanie objętych także 30 opiekunów – informuje Andrzej Stypułkowski. Zastępca prezydenta podkreśla, że dzięki temu projekt będzie służył nie tylko poprawie warunków korzystania z infrastruktury, ale także aktywizacji i integracji mieszkańców.

Przewidziano również podnoszenie kwalifikacji kadry Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Łomży. Specjalistyczne szkolenia z zakresu kompleksowej obsługi klientów o różnorodnych potrzebach przejdzie 27 pracowników i instruktorów. Pozwoli to jeszcze lepiej odpowiadać na indywidualne potrzeby osób korzystających z miejskiej pływalni.

Liderem projektu jest Miasto Łomża, partnerem – CERTES Sp. z o.o., natomiast za bezpośrednią realizację zaplanowanych działań na miejscu odpowiadać będzie Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Łomży.

Realizacja projektu „BEZ BARIER – nowa jakość dostępności na pływalni PARK WODNY w Łomży” to kolejny krok w kierunku tworzenia miejskiej infrastruktury odpowiadającej na potrzeby wszystkich mieszkańców. Po zakończeniu przedsięwzięcia Park Wodny ma być miejscem bardziej dostępnym, bezpiecznym i komfortowym, w którym bariery nie będą ograniczały możliwości aktywnego spędzania czasu i korzystania z oferty sportowo-rekreacyjnej.

Konkurs „Dostępna pływalnia i zajęcia dla osób ze szczególnymi potrzebami” został zrealizowany ze środków programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego. W jego ramach samorządy mogły uzyskać wsparcie m.in. na poprawę dostępności architektonicznej pływalni, zakup specjalistycznego sprzętu, szkolenia personelu oraz organizację zajęć dla osób ze szczególnymi potrzebami.