Pierwsze symptomy autyzmu. Czy moje dziecko ma autyzm?

Czym jest autyzm? Jakie są jego pierwsze symptomy? Co zrobić, gdy podejrzewamy autyzm u dziecka? Na te pytania spróbujemy odpowiedzieć w poniższym artykule.

Czym jest autyzm?

Autyzm to zaburzenie rozwojowe, które charakteryzuje się trudnościami w relacjach z ludźmi, komunikacji oraz powtarzalnymi i sterotypowymi zachowaniami.

Jakie są jego symptomy?

Pierwsze objawy  autyzmu pojawiają się zazwyczaj przed ukończeniem przez dziecko 3 roku życia. Jednak z badań oraz relacji rodziców wynika, że niepokojące zachowania dostrzec można już w pierwszym roku życia. Prawidłowo rozwijające się dziecko w naturalny sposób komunikuje się z otoczeniem już w okresie niemowlęctwa. Wodzi wzrokiem za rodzicem, uśmiecha się, reaguje na swoje imię, wskazuje palcem, szuka bliskości i kontaktu.

Dzieci z autyzmem już na wczesnym etapie rozwoju mają trudności z nawiązywaniem kontaktu wzrokowego, są mało zainteresowane innymi osobami, nie zwracają uwagi na twarze innych, nie dzielą uwagi. Rodzice zauważają brak odwzajemniania uśmiechów i brak reakcji na imię już w pierwszym roku życia. Bardzo często dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu mają trudności w używaniu gestu wskazywania palcem- nie pokazują w ten sposób obiektów, które je interesują lub tych, które chcą uzyskać. Mają również trudności z angażowaniem się w zabawy w grupie. Opiekunowie często zwracają uwagę, że dzieci sprawiają wrażenie jakby nie słyszały, kiedy inni się do nich zwracają. Badania wskazują, że to właśnie objawy związane z wchodzeniem w relację z ludźmi są najbardziej charakterystyczne dla spektrum autyzmu.

Mowa osób z autyzmem również nie rozwija się prawidłowo. Niektóre dzieci nie mówią, a przy tym nie kompensują braku mowy mimiką, gestami. Mogą mieć również trudności z odczytywaniem mimiki twarzy i gestów rozmówcy. Inne mówią, ale często mają trudności w komunikowaniu potrzeb lub pragnień. Niektóre prezentują nietypowy ton głosu bądź ich wypowiedzi sprawiają wrażenie nieadekwatnych do sytuacji.

Często zachowanie autystycznego dziecka odbieramy jako dziwne. Wiele dzieci z autyzmem lubi niezmienność otoczenia i szybko przywiązuje się do rutyn (np. podążanie do przedszkola zawsze tą samą trasą czy picie z określonego kubka). Jakiekolwiek odstępstwo od utartych reguł wzbudza w nich niepokój, lęk, a czasem nawet agresję. Dzieci przywiązują się silnie do niektórych zabawek i dość często bawią się nimi w specyficzny sposób, np. kręcąc bądź ustawiając w rzędzie.

Dzieci z autyzmem, przejawiają zaburzenia w przetwarzaniu bodźców sensorycznych. To one właśnie powodują, że zauważamy niechęć do przytulania się, znaczną wybiórczość pokarmową, czy wręcz przeciwnie- potrzebę bardzo mocnego docisku albo niepohamowaną chęć jedzenia.

Czy wszystkie objawy autyzmu muszą wystąpić u dziecka?

Zdecydowanie nie. Żadne dziecko ze spektrum autyzmu nie wykazuje wszystkich objawów. Również ich nasilenie jest różne.

Pamiętajmy, że dziecko najlepiej obserwować w jego stałym i znanym otoczeniu, tam, gdzie czuje się bezpiecznie i gdzie jest naturalne. Sposób, w jaki dziecko się bawi, jak komunikuje swoje potrzeby, jak nawiązuje relacje dostarcza nam wielu informacji na temat jego rozwoju.

Co zrobić, gdy podejrzewamy autyzm u dziecka?

Jak najszybciej zgłośmy się do specjalistów zajmujących się wczesną diagnozą i terapią dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Szybko rozpoczęta, kompleksowa terapia daje dzieciom szansę na samodzielne funkcjonowanie w życiu dorosłym.

Zespół Szkół Specjalnych w Łomży