Na Placu Bema - Michał Adamkowski - doradca prawny

W świetle obowiązujących przepisów dwa różne roszczenia w oparciu o które właściciel gruntów może wystąpić to odszkodowanie i wynagrodzenie z tytułu służebność przesyłu. Prawo ubiegania się o zapłatę z tytułu ustanowienia służebności przesyłu zostało wprowadzone do kodeksu cywilnego w sierpniu 2008 r. W latach poprzednich obowiązujące ustawy w tym ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r.  o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli  i ustawa z dnia 10 kwietnia  1997 r prawo energetyczne nie regulowały wymienionych kwestii. Obecnie ustawodawca pozostawia inicjatywę uregulowania statutu urządzeń i obiektów na gruncie zarówno po stronie właściciela ziemi jak i przedsiębiorstwa. W praktyce jedna ze stron powołuje biegłego rzeczoznawcę celem sporządzenia operatu szacunkowego określającego wynagrodzenie z tytułu służebności.  Powszechnie przyjmuje się, że zasadą powinno być ustalenie wynagrodzenia jednorazowego, lecz za dopuszczalne uznaje się wynagrodzenie okresowe.  We wniosku o ustanowienie służebności przesyłu należy wskazać właścicieli wszystkich nieruchomości, na których są lub mają być usytuowane urządzenia przesyłowe. W przypadku braku porozumienia i procesu cywilnego sąd przed wydaniem postanowienia o ustanowieniu służebności może przeprowadzić dowód z oględzin nieruchomości. W praktyce jeśli sąd uzna, że okoliczności istotne dla wytyczenia takiej służebności są niesporne i niewątpliwe dowód z oględzin nie jest przeprowadzany. 

W przypadku inwestycji w gminie sporządzane jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Studium obejmuje inwestycje na cele publiczne w tym urządzenia przesyłowe i wiatraki. Uchwalane jest przez radę gminy i określa politykę przestrzenną gminy. Poszczególni mieszkańcy ze względu na ich interes prawny powinni składać wnioski, które następnie są analizowane i uwzględniane przez radę gminy. Podstawą do sporządzenia studium jest uchwała rady gminy odnosząca się do uzasadnionych propozycji mieszkańców.  Uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą  naruszać ustaleń studium.