Romanowi Dmowskiemu w rocznicę śmierci

77 lat temu, 2 stycznia 1939 roku, zmarł w Drozdowie Roman Dmowski. Jeden z najwybitniejszych myślicieli i obywateli Polski początków XX wieku zabiegającej z bronią w ręku i metodami dyplomatycznymi o powrót do rodziny niepodległych państw Europy.

Roman Dmowski miał fundamentalnie odmienny pogląd na drogę do niepodległości niż Józef Piłsudski. W decydujących chwilach rozgrywek militarnych i politycznych współpracowali jednak i obaj - każdy na swój sposób - zostali architektami odzyskania niepodległości po ponad wieku niewoli. Okres międzywojenny oddał niemal całą chwałę marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu. Myśl i dokonanie Romana Dmowskiego znalazły się w cieniu. W okresie PRL obaj dzielili los "wykreślonych" z dziejów Polski.

Obie postacie powróciły do sfery publicznej po 1989 roku. Ich imiona noszą ulice, place, szkoły, instytucje. Historycy i publicyści ścierają się dyskusjach, który z nich dwóch wniósł więcej do odbudowy Niepodległej, i myśl którego z nich jest bardziej inspirująca obecnie.

Obaj mieli związki z Łomżą i Ziemią Łomżyńską. Józef Piłsudski bywał tu jako niepodległościowy konspirator (podczas jednego z pobytów dokonał konwersji z kościoła katolickiego do ewangelicko - augsburskiego) i jako Naczelnik Państwa.

Roman Dmowski w początkach XX wieku poznał pochodzącego z Drozdowa filozofa Wincentego Lutosławskiego i jego hiszpańską żonę Sofitynę. Znajomość przechodziła różne koleje, ale twórca narodowej demokracji był kilkukrotnie gościem dworku w Drozdowie. Także wtedy, gdy zamieszkała w nim jedna z córek Wincentego i Sofityny, Maria zwana Manitą z mężem Mieczysławem Niklewiczem. To właśnie oni w czerwcu 1938 zabrali do Drozdowa chorego Romana Dmowskiego. Tu po kilku miesiącach zmarł. Przeniesienie trumny do łomżyńskiej Katedry w asyście tłumów,  jej przewiezienie pociągiem do Warszawy i pogrzeb zostały nawet zarejestrowane na taśmie filmowej.       

W 77. rocznicę śmierci Romana Dmowskiego, z inicjatywy Łomżyńskiego Klubu Myśli Patriotycznej oraz władz gminy Piątnica, odbyła się w Drozdowie uroczystość. Jak relacjonuje na swojej stronie facebookowej ŁKMP, udział wzięło około 200 osób z Łomży, Białegostoku, Ostrołęki, Zambrowa, Wysokiego Mazowieckiego i wielu innych miejscowości z kilku województw. Rocznicowe spotkanie rozpoczęło się mszą w drozdowskim kościele, a potem uczestnicy z flagami, transparentami, sztandarami i symbolami organizacji (m. in. ONR, MW, Strzelec) przeszli do dworku Lutosławskich, czyli siedziby Muzeum Przyrody, gdzie znajduje się poświęcona Romanowi Dmowskiemu tablica. Były przemówienia, m. in. posła Adama Andruszkiewicza, wójta Piątnicy Krzysztofa Kozickiego oraz przedstawiciela komitetu, który zainicjował starania o wzniesienie w Białymstoku pomnika twórcy "Myśli nowoczesnego Polaka". Nie zabrakło wykładu o wybitnych przedstawicielach obozu narodowego mających związki z Ziemią Łomżyńską.