kurpie

Była niezwykle barwną postacią Kurpiowszczyzny. Dziś trudno wyobrazić sobie region ten bez niosących się echem śpiewanych przez nią pieśni. Śpiewaczka, hafciarka, koronczarka, urocza gawędziarka, strażniczka tradycji. Zofia Warych. Odeszła 28 września w wieku 82 lat.

Samorządowe przygody z nauką, piknik organizowany przez Łomżyńskie Forum Samorządowe dotarł do malowniczej kurpiowskiej gminy Zbójna. Rozpoczął się oczywiście występem kurpiowskiego zespołu śpiewaczego z Kuzi.

- Czuję się jak w domu, a dokładniej w domu moich dziadków wypełnionym kurpiowskimi tradycjami i wartościami - powiedział Marek Olbryś, wicemarszałek województwa podlaskiego, który wziął udział nagradzaniu laureatów Regionalnego Przeglądu Kapel, Śpiewaków i Gawędziarzy Ludowych.

,,Wielki tłum, który przybył na święto, usłyszawszy, że Jezus przybywa do Jerozolimy, wziął gałązki palmowe i wybiegł Mu naprzeciw. Wołali: „Hosanna! Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie”, oraz „Król izraelski!”. A gdy Jezus znalazł osiołka dosiadł go, jak jest napisane: „Nie bój się Córo Syjońska! Oto Król twój przychodzi, siedząc na oślęciu”. Z początku Jego uczniowie tego nie zrozumieli. Ale gdy został uwielbiony, wówczas przypomnieli sobie, że to o Nim było napisane i że tak Mu uczynili.’’ (J 12, 12-16).

W kurpiowskich gospodarstwach mleczarskich krowy na łąkach pasą się od maja do końca października. To najzdrowsze i najtańsza pożywienie, wzbogacane paszami treściwymi. Tak jest w gospodarstwie Adama Szczęsnego, który wraz z rodziną prowadzi stu hektarowe gospodarstwo w Kuziach, na Kurpiach. - Krowy pół roku spędzają na pastwisku, wtedy mleko jest najsmaczniejsze i pachnące - mówi rolnik. Mleko od krów z kurpiowskiej wsi, w klasie extra, trafia do mleczarni Mlekpolu w Kolnie. Gospodarstwo z kolneńską mleczarnią związane jest od pokoleń.

Kurpiki, czyli „kurpiowskie Oscary” przyznawane przez Związek Kurpiów wręczone zostały po raz 19. Wiceprezes tej organizacji Iwona Choroszewska-Zyśk wyraziła podczas uroczystej gali w Ostrołęckim Ośrodku Kultury nadzieję, że obecne na Gali Kurpików osoby, nie tylko nagrodzone, cieszą się dobrym zdrowiem, ale życzyła, aby domów wróciły zarażone… „kurpwirusem”. I chyba organizatorzy cel osiągnęli.

Z Marią Połączak, Kurpianką z pochodzenia, nauczycielką z dziecięcych marzeń, artystyczną duszą z powołania, rozmawia Maciej Gryguc.

Po raz 26. w barwnym korowodzie przeszli spod dworku ze wsi Brzózki na terenie Skansenu Kurpiowskiego w Nowogrodzie do sceny Amfiteatru położonego nad Narwią uczestnicy Ogólnopolskich Dni Kultury Kurpiowskiej. To jedno z najważniejszych w województwie podlaskim wydarzeń odwołujących się do ludowych tradycji artystycznych.

Po raz 26. w barwnym korowodzie przeszli spod dworku ze wsi Brzózki na terenie Skansenu Kurpiowskiego w Nowogrodzie do sceny Amfiteatru położonego nad Narwią uczestnicy Ogólnopolskich Dni Kultury Kurpiowskiej. To jedno z najważniejszych w województwie podlaskim wydarzeń odwołujących się do ludowych tradycji artystycznych.

Pani Marta z córeczką Mają tego dnia już od samego rana mają dobry nastrój. Zakładają wielobarwne stroje, śpiewając przy tym tradycyjne, kurpiowskie pieśni. Prasują, wiążą i zdobią bursztynami. Później przychodzi czas na najważniejsze - procesję z palmami i Mszę Świętą. Razem z tysiącami osób odwiedzającymi tego dnia Łyse przygotowują się do Świąt Wielkiej Nocy.

Palmowa Niedziela rozpoczyna okres bezpośrednio poprzedzający Wielkanoc. To święto szczególnie piękne m.in. na Kurpiach w Diecezji Łomżyńskiej.

Zimy już nie będzie! - głoszą nad Narwią po swojemu żurawie, gęsi zbożowe i białoczelne, kaczki świstuny, gągoły, łabędzie krzykliwe. Po swojemu, ale ludzie to rozumieją. - Jeden żuraw, a nawet całe ich stado to właściwie nic nie oznacza, bo one na zimę odlatują niedaleko i szybko potrafią wrócić. „Ptasich” i innych symptomów, że nadchodzi wiosna jest jednak o wiele więcej - mówi Mariusz Sachmaciński, dyrektor Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi.

O tym dlaczego wigilijny opłatek wrzucano do studni, a strojną choinkę stawiało się w oknie. A także o wielu innych kurpiowskich tradycjach, puszczy która jest ich domem oraz waleczności serca, dzięki której przetrwali z Mirosławem Grzybem, prezesem Związku Kurpiów oraz Anną Ogniewską, członkinią związku rozmawia Marlena Siok.

Nauka pieśni żałobnych północnego Mazowsza oraz wykonywanie kurpiowskiego pieczywa obrzędowego - to główne tematy warsztatów etnograficznych organizowanych w Miejskim Domu Kultury – Dom Środowisk Twórczych w Łomży. Warsztaty muzyczne poprowadził Adam Strug z zespołem Monodia Polska.

Ma 82 lata. Nadal piecze tradycyjne, kurpiowskie byśki z ciasta obrzędowego i fafernuchy. Przędzie na krośnie, kołku i cierlicy, a na szydełku mizernie dzierga serwetki do koszyków wielkanocnych, gwiazdki i inne małe dzieła sztuki. Wszystkiego nauczyła ją babcia. Dziś to ona pielęgnuje kurpiowskie tradycje. Czesława Samsel, kurpiowska twórczyni ludowa, która od 30 lat dba o to, by barwy, smaki i obyczaje ludu puszczy nie zanikły.

Jestem bardzo dumny, że był moim dziadkiem. Nie miał wykształcenia cieśli, a rekonstruował zabytkowe chałupy, nie był zdunem, a stawiał piece, nie był murarzem, a zbudował pierwsze murowane domy we wsi, miał twarde od pracy dłonie, a robił misterne skrzypce - mówi Marek Olbryś.

Dziękuję księdzu biskupowi, że zdecydował się połączyć pielgrzymki i dożynki - mówił z uśmiechem ksiądz Stanisław Grosfeld, proboszcz parafii p.w. świętej Anny w Dąbrówce na zakończenie uroczystej liturgii Dziękczynienia za Plony.

Regionalny Ośrodek Kultury w Łomży – Instytucja Kultury Powiatu Łomżyńskiego zaprasza na XXV Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej Nowogród 2018.

Kurpiowska i nie tylko muzyka, gwara, śpiew i taniec ludowy zachwyca różnorodnością barw i stylem. Swoje umiejętności Regionalne Kapele, Śpiewacy i Gawędziarze Ludowi przedstawili w Zbójnej. Była to okazja do wysłuchania nietypowej, a niekiedy nawet zapomnianej twórczości.

Triduum paschalne kończy przygotowania do świąt Wielkiej Nocy. Wszystko rozpoczeło się Niedzielą Palmową, która szczególnie na Kurpiach zachwyca różnorodnością kolorów.