Muzyka, sztuka i pamięć – jesienne inicjatywy Centrum Kultury Białoruskiej

Celem Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku jest wspieranie i rozwój kultury, historii oraz tożsamości mniejszości białoruskiej w Polsce, szczególnie w województwie podlaskim.

Dziedzictwo i kultura białoruska są integralną częścią naszego regionu. Takie wydarzenia jak te nie tylko przypominają o bogactwie tradycji, ale także otwierają przestrzeń dla współczesnych artystów, którzy chcą o niej mówić nowym językiem – podkreśliła wicemarszałek Wiesława Burnos.

Pierwszym wydarzeniem, będzie koncert „Pieśni, moje pieśni…”, przygotowany z okazji 80. rocznicy urodzin folklorysty i muzyka Stefana Kopy. Koncert rozpocznie się już jutro, 2 października w Studiu Rembrandt Polskiego Radia Białystok i jest – jak podkreślano – formą podziękowania artyście za ogromny wkład w zachowanie białoruskiego folkloru na Podlasiu.

Kolejnym punktem programu była zapowiedź pierwszego Festiwalu Białoruskiej Współczesnej Sztuki Wideo SAMASIEJ. Festiwal odbędzie się w dniach 3–7 października w gmachu Centrum Nowoczesnego Kształcenia Politechniki Białostockiej. Na wystawie będzie można zobaczyć prace ponad dziesięciu artystów z Polski, Niemiec, Litwy i Białorusi, a także uczestniczyć w spotkaniach i koncertach. Organizatorzy zwrócili uwagę, że inspiracją do wystawy stał się symbol bociana przebitego strzałą – motyw, który odzwierciedla tematykę pogranicza, kryzysów i poszukiwania nowego języka w sztuce.

Centrum Kultury Białoruskiej będzie uczestniczyło w pierwszych Targach i Forum Sztuki Art Białystok, które odbędą się w dniach 10–12 października w hali Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej. Zaprezentowana zostanie zbiorowa wystawa artystek związanych z regionem – Małgorzaty Dmitruk, Aleksandry Czerniawskiej i Katarzyny Sienkiewicz.

W 110. rocznicę exodusu białoruskiej i prawosławnej społeczności regionu wystawiony zostanie spektakl, który powstał na bazie historii opowiedzianych przez autorkę książki „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy” Anetę Prymakę-Oniszk. Widowisko zostanie zaprezentowane w Orli, Narewce, Gródku oraz w Białymstoku w Muzeum Pamięci Sybiru.

Na zakończenie konferencji organizatorzy przypomnieli o projekcie Archiwum Białoruskiego – jednej z kluczowych inicjatyw Centrum. Podkreślono, że gromadzone są tam artefakty związane z Białorusinami Podlasia i działalnością kulturalną białoruskiej społeczności w regionie.

 Gromadzimy materiały głównie dotyczące mniejszości białoruskiej w Polsce, ale również całego narodu białoruskiego, także materiały dotyczące państwa białoruskiego, jak i emigracji białoruskiej z całego świata, m.in. Australii, Europy, Stanów Zjednoczonych – powiedział Anatol Wap, dyrektor Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku.

Centrum Kultury Białoruskiej jest nowo utworzoną samorządową instytucją kultury i podlega Samorządowi Województwa Podlaskiego. Formalnie rozpoczęło funkcjonowanie 1 stycznia 2024 roku.