Polsko-Bułgarski dialog sztuki w Galerii Sztuki Współczesnej w Łomży - [VIDEO]

Bułgarsko-Polskie Spotkania Twórcze to inicjatywa, która wyrasta z potrzeby spotkania, a nie prezentacji. W tym wszystkim nie chodzi o reprezentację narodową ani o rywalizację. Oba nasze narody są boleśnie doświadczone historią, co zachęca nas do stałej integracji z ludźmi, których gościmy w naszym kraju. Wielu z nich znalazło tutaj swój drugi dom.

„Cieszę się, że koleżanki i koledzy ze strony bułgarskiej i ze strony polskiej zarówno uszanowali ten pomysł, i razem połączyliśmy się jako jedno, jako cała grupa, której prace możecie oglądać” – mówi Ivayla Żivkowa Roszak, artystka, pomysłodawczyni wystawy.

Projekt narodził się w Warszawie, lecz naturalnym krokiem było jego rozwinięcie poza stolicę. Pierwsza edycja Bułgarsko-Polskich Spotkań Twórczych odbyła się w styczniu 2025 roku w Bułgarskim Instytucie Kultury w Warszawie. Było to kameralne wydarzenie oparte na idei dialogu i wzajemnej inspiracji artystów z Polski i Bułgarii. Jego pozytywny odbiór stał się impulsem do kontynuacji projektu i realizacji rozszerzonej edycji w Łomży.

Obecna na wydarzeniu posłanka na Sejm RP – Alicja Łepkowska-Gołaś – przyznaje:
„Ja bym chciała podziękować Ivayli Roszak za to, że ona po znalezieniu nowego domu przywozi nam swój poprzedni dom i wskrzesza ducha tradycji wielokulturowości Łomży. To jest dla mnie niesamowicie ważne, bo my te tradycje mieliśmy do drugiej wojny światowej i mam wrażenie, że niektórzy trochę o nich zapomnieli”.

Na wystawie spotykają się dziesiątki indywidualnych głosów, które próbują mówić jednym językiem. Wielu artystów zdecydowało się wystawić swoje prace – ze strony polskiej oraz bułgarskiej. Galeria wypełniła się dziełami najróżniejszej maści. Obrazy, rzeźby, dzieła szyte, rękodzieła gliniane i porcelanowe – to wszystko pozwalało odczuć na własnej skórze, czym ta wystawa jest – morzem pracy ludzi, którzy są z innych środowisk, mimo to pojednani przez sztukę.

Na temat różnorodności wystawy wypowiedziała się Karolina Skłodowska – kierownik Galerii Sztuki Współczesnej w Łomży.
„Jest tu spora gromadka artystów, jest ponad 120 prac różnych, bo jest malarstwo, grafika, ceramika, jest drewno. Są takie kompozycje, których nie można się było nawet spodziewać” – dodaje – „Ta wystawa to jest pewne zaskoczenie, a jednocześnie nasze oczekiwanie, bo bardzo chcieliśmy ją zorganizować. Ivayli zależało, aby kontynuować pomysł, żeby artyści się spotykali – artyści z różnych grup, o różnej świadomości, o różnych koncepcjach”.

Widz w tej przestrzeni nie jest jedynie odbiorcą – staje się rozmówcą. Czasami w sztuce nie ma prostych odpowiedzi. Aby zrozumieć każde dzieło z osobna, trzeba niejako spojrzeć na nie wzrokiem naszych przyjaciół z Europy Południowej. Okazja, by konsumować tę sztukę razem, pozwala na bieżąco dzielić się odczuciami. W takich momentach nie ma granic ani barier.

„Współpraca ma znacznie szerszy wymiar. Obejmuje ona prezentację wielu możliwości przez panią Ivaylę Roszak, która jest naszą rodaczką, lecz de facto mieszka tutaj już od ponad 30 lat. W ten sposób tworzymy rzeczywistą komunikację między wszystkimi pokoleniami w ramach współpracy kulturalnej. Jest to środkowy etap tego projektu” – mówi Margarita Ganeva, ambasador Republiki Bułgarii w Polsce.

Fakt, że taka inicjatywa odbywa się w Łomży, ma wymiar symboliczny. Poza wielkimi ośrodkami kultury mamy tylko nasze lokalne galerie. Niesamowita jest możliwość organizacji takich inicjatyw. Musimy pamiętać, że ważne jest rozwijanie i wspieranie tych mniejszych ośrodków, bo to w dużej mierze nam zostało.

Tak o rozszerzeniu programu wypowiada się Paulina Bronowicz-Chojniak, dyrektor Muzeum Północno-Mazowieckiego w Łomży:
„Już słyszałam o różnych pomysłach, że może to będzie Łódź, może to będzie Gdańsk, może to będzie jeszcze inne miasto Polski. Ale wygląda na to, że rzeczywiście ta współpraca polsko-bułgarska z bardzo mocnym akcentem łomżyńskim ma szansę rozwijać się dalej”.

Bułgarsko-Polskie Spotkania Twórcze pokazują, że sztuka wciąż potrafi tworzyć przestrzeń porozumienia. W świecie podzielonym, napędzanym strachem do wszystkiego, co obce, inicjatywy takie jak ta są niezbędne. Dzięki temu zbliżamy się do siebie oraz budujemy wspólnotę w naszej małej ojczyźnie.