Odszedł mistrz. Wspomnienie o Stanisławie Kędzielawskim

Urodzony 13 listopada 1945 roku w Tarnowskich Górach, absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – Wydziału Grafiki w Katowicach (1975), na trwałe związał swoje życie i twórczość z Łomżą. Zapisał się jako wszechstronny artysta i wyjątkowy człowiek – dobry, życzliwy, pomocny i wrażliwy. Pozostawił po sobie bogaty i różnorodny dorobek obejmujący rysunki, akwarele, obrazy olejne, projekty graficzne oraz aranżacje wystaw. W jego pracach pojawiały się akty, portrety, sceny figuralne, studia wnętrz i przestrzeni naznaczone śladami ludzkiej obecności, przefiltrowane przez wyobraźnię artysty nabierały surrealistycznego klimatu. Zagadkowe postacie, zdekonstruowane wnętrza i nieoczekiwane detale budowały kompozycje o bogatej symbolice, dotykające zarówno cielesności człowieka, jak i jego sfery duchowej oraz emocjonalnej. Najchętniej tworzył rysunki. Wyróżniała je finezyjna linia i ekspresyjna kreska oraz mistrzowskie operowanie czernią, z której światłocieniowy modelunek wydobywał kształty postaci i przedmiotów. W tej oszczędnej formie Artysta potrafił zawrzeć niezwykłą intensywność przeżyć i znaczeń.

Był twórcą aktywnie uczestniczącym w życiu artystycznym regionu. Brał udział w licznych wystawach, plenerach i konkursach. Ważniejsze prezentacje: 1979, 1983, 1986 – Biuro Wystaw Artystycznych w Łomży; 1994, 1995, 1999, 2005, 2010, 2015, 2019, 2022, 2025 – Galeria Sztuki Współczesnej Muzeum Północno-Mazowieckiego w Łomży. Był ponadto uczestnikiem trzydziestu pokazów zbiorowych łomżyńskich artystów oraz piętnastu edycji konkursu środowiskowego „Dzieło plastyczne roku” organizowanego przez Biuro Wystaw Artystycznych i Galerię Sztuki Współczesnej w Łomży (1983–1997), w których zdobył jedenaście nagród i wyróżnień. W latach 2004–2019 brał udział w międzynarodowych plenerach organizowanych przez Społeczne Stowarzyszenie Prasoznawcze „Stopka” im. Stanisława Zagórskiego w Łomży, a powstałe w ich trakcie prace prezentował na wystawach w Łomży i Warszawie. Chętnie wystawiał także indywidualnie oraz wspólnie z najbliższymi – żoną Grażyną, synem Maciejem oraz wnukami Łukaszem i Szymonem. Rodzina i sztuka tworzyły w jego życiu naturalną wspólnotę doświadczeń i wartości.

Znaczącą częścią jego działalności stanowiła współpraca z Muzeum Północno-Mazowieckim w Łomży. W latach 80. i 90. XX wieku zaprojektował i zrealizował tam ponad dwadzieścia aranżacji , m.in. takich ekspozycji, jak: „Rzeźba i tkanina Kurpiowskiej Puszczy Zielonej”, 1980; „Ze starego Mazowsza gwoli nauki i dla tych co po nas”, 1984; „Tradycyjne pożywienie kurpiowskie”, 1989; „Sztuka ludowa województwa łomżyńskiego”, 1989; „Nad rzeką Narwią”, 1994; „Dawna rzeźba ludowa północno-wschodniego Mazowsza”, 1996. Dbał przy tym nie tylko o układ ekspozycji, lecz także o jej spójną koncepcję wizualną i artystyczny przekaz. Na początku lat osiemdziesiątych stworzył oprawę plastyczną stałej wystawy poświęconej Adamowi Chętnikowi w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie oraz opracował ilustrowany przewodnik po skansenowskich obiektach.

Współpracował także ze Społecznym Stowarzyszeniem Prasoznawczym „Stopka” im. Stanisława Zagórskiego w Łomży. Jest autorem logo tej organizacji, a na jej potrzeby projektował plakaty, zaproszenia, katalogi wystaw poplenerowych, karty świąteczne, a także oraz oprawę graficzną licznych publikacji Oficyny Wydawniczej „Stopka”. Przygotowywał również plastyczną oprawę kolejnych edycji Konkursu o Nagrodę i Medal im. Zygmunta Glogera.

Istotnym rozdziałem jego działalności projektowej była współpraca z tygodnikiem „Kontakty”. W 1981 roku zadebiutował tam jako redaktor graficzny i przez blisko dekadę współtworzył wizualny charakter pisma.
Przez wiele lat dzielił się swoją wiedzą i doświadczeniem z młodym pokoleniem. W latach 1992–2019 pracował jako nauczyciel rysunku w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych im. Wojciecha Kossaka w Łomży. Był pedagogiem otwartym, życzliwym i inspirującym. Zachęcał uczniów do samodzielnego myślenia i poszukiwań twórczych, a jego pracownia była miejscem dialogu i artystycznej wolności. Wielu jego wychowanków kontynuowało z sukcesem edukację na uczelniach artystycznych w kraju i za granicą.

Za swoją działalność artystyczną i wkład w rozwój kultury został uhonorowany licznymi wyróżnieniami. W 2008 roku otrzymał Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”, w 2014 roku nagrodę Prezydenta Łomży za szczególne dokonania w dziedzinie kultury, a w roku 2025 – Nagrodę Marszałka Województwa Podlaskiego w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury przyznaną na wniosek Zarządu Głównego Towarzyswa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej

Twórczość Stanisława Kędzielawskiego stanowi niezwykłą opowieść o pasji, wrażliwości i konsekwencji. W setkach dzieł utrwalił ulotne fragmenty rzeczywistości, nadając im poetycki wymiar. Pozostawił po sobie dorobek, który na trwałe wpisał się w krajobraz kultury regionu. Odszedł artysta, ale jego sztuka – pełna refleksji nad człowiekiem i światem – pozostaje z nami.

Karolina Skłodowska