VII Festiwal Tkactwa – Podlaskie Sploty

Wiesława Burnos podkreślała, że len to nie tylko materiał użytkowy, ale też ważny element lokalnej tradycji.

– Len, podobnie jak tkanina dwuosnowowa, wymagatroski i ochrony –  przedwilgocią, zniszczeniemi zapomnieniem. To materiał wymagający, ale właśnie dlatego tak cenny. Warto go zachować dla potomnych, bo jest częścią naszego regionalnego i narodowego dziedzictwa – mówiła.

Tkanie w deski i Operacja Len

Tegoroczny motyw przewodni narodził się podczas terenowych poszukiwań i pracy nad wystawami. Jak wyjaśniała Agnieszka Jakubicz, kierownik Działu Kultury Ludowej w PIK, organizatorzy natrafili na charakterystyczne lniane wzory oraz historie związane z dawnym tkactwem. Choć same tkaniny są dobrze znane, coraz rzadziej pamiętana jest technika ich wykonania, określana jako „tkanie w deski”.

– Naszym celem jest nie tylko pokazanie gotowych tkanin, ale przede wszystkim przywrócenie wiedzy o procesie ich powstawania – podkreślała.

Temu również m.in. ma służyć towarzysząca festiwalowi Operacja Len – miejska gra terenowa, która 6 czerwca wprowadzi tkactwo w przestrzeń Białegostoku. Uczestnicy będą mogli prześledzić cały proces obróbki lnu – od zroszonego włókna, przez międlenie, czesanie i przędzenie, aż po pracę przy krośnie. Organizatorzy chcą w ten sposób pokazać, że tradycyjne rzemiosło można nie tylko oglądać, ale także samodzielnie go doświadczyć.

Tkactwo w przestrzeni miasta

O znaczeniu lnu w codziennym życiu dawnej podlaskiej wsi opowiadała z kolei Aleksandra Pluta z Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej. Jak zaznaczyła, jeszcze kilkadziesiąt lat temu len obecny był niemal w każdym gospodarstwie.

– Był on jednym z podstawowych produktów, które powstawały na wsi–  i to od początku do końca rękami kobiet. Trzeba było go zasiać, wypielić, wyrwać, a później samodzielnie przetworzyć. Był wykorzystywany do szycia odzieży, bielizny, koszul, prześcieradeł czy obrusów, ale także do tkania płótna, które trafiało na sprzedaż – mówiła.

Podczas festiwalu na dziedzińcu Pałacu Branickich pojawią się krosna, warsztaty i stoiska ponad czterdziestu tkaczek i tkaczy z całej Polski. Wydarzeniu towarzyszyć będzie muzyka ludowa, pokazy oraz wspólne świętowanie tradycji, która – jak podkreślają organizatorzy – nadal pozostaje żywą częścią podlaskiej kultury.

– Jesteśmy dumni, że tak skutecznie popularyzujemy i chronimy naszedzie dzictwo oraz kulturę ludową. Serdecznie zapraszam państwa na Podlaski Festiwal Tkactwa– mówił zastępca dyrektora Podlaskiego Instytutu Kultury Bartłomiej Trzeciak.

Festiwalowi towarzyszyć będzie także wystawa tkanin pochodzących ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, Sokólskiego Ośrodka Kultury oraz Muzeum Ziemi Sokólskiej. Organizatorzy podkreślają, że dzięki współpracy tych instytucji udało się wydobyć „na światło dzienne” prawdziwe tkackie skarby regionu.

Anna Augustynowicz
red.: Aneta Kursa
fot.: Krzysztof Duszyński

Sobota, 6 czerwca

• Gra miejska Operacja Len – godz. 12-14
• Wystawa tradycyjnych lnianych tkanin użytkowych – godz. 16, Galeria PIK, ul. Kilińskiego 8

Niedziela, 7 czerwca

Festiwal Tkactwa – godz. 11-18, dziedziniec Pałacu Branickich, ul. Kilińskiego 1

• Pokazy i warsztaty tkania: m.in. tkaniny tkanej w deski, dwuosnowowej, broszowanej, wybieranej, sejpaku, radziuszek, klimów i krajek.
• Animacje dla dzieci inspirowane tkactwem.
• Koncert Zespołu Pieśni i Tańca Kurpie Zielone – godz. 12.
• Koncert Kapeli Bareja – godz. 14.