Płaska. Upamiętniono ofiary Obławy Augustowskiej

Stoimy w miejscu, które dziś zyskało nowy wymiar – wymiar pamięci, prawdy i godności. Odsłaniając tablicę poświęconą Ofiarom Obławy Augustowskiej z Gminy Płaska, oddajemy hołd tym, którzy 80 lat temu padli ofiarą brutalnej, bezdusznej przemocy – powiedział marszałek podczas oficjalnej części uroczystości.

Dodał, że w lipcu 1945 roku, kiedy narody Europy z nadzieją patrzyły w przyszłość, w sercu Augustowszczyzny rozegrała się tragedia. 

Ludzie uczciwi, zakorzenieni w tej ziemi, zostali bez sądu, bez wyroku, wyrwani ze swoich domów. Ich los do dziś nie jest w pełni znany – ich ofiara nie może zostać zapomniana – podkreślał Łukasz Prokorym.

Na tablicy wymieniono mieszkańców: Płaskiej, Małego Borku, Kudrynek, Przewięzi, Serw, Suchej Rzeczki, Rygolu, Rudawki, Czarnego Brodu, Guszek, Księżego Mostka i Dalnego Lasu, Macharców. Byli oni ofiarami sowieckiego kontrwywiadu „Smiersz” podczas Obławy Augustowskiej w lipcu 1945 roku.

Wójt gminy Płaska Michał Skubis podkreślał, że Obława bardzo mocno odbiła się na lokalnej społeczności, a jej trauma trwa do dziś. Żyje jeszcze wiele osób, które wówczas straciły kogoś z bliskich. A potomkowie ofiar dbają o pamięć pomordowanych przez sowietów.  

Arkadiusz Pawłowski, którego dziadek był jedną z ofiar, wspominał:  

Moja babcia została sama z czwórką dzieci w tym jednym niemowlęciem, rok później zmarła i moja, 12 letnia wówczas mama została ze swoim rodzeństwem sama. To było bardzo trudne. A takich historii jest tu wiele – mówił.

W uroczystości odsłonięcia tablicy uczestniczyli także: Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski, parlamentarzyści: Barbara Okuła, Jacek Niedźwiedzki, radny wojewódzki Paweł Wnukowski, radni augustowscy: Andrzej Zarzecki, Leszek Cieślik, wicestarosta augustowski Wojciech Jerzy Szczudło oraz dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku Marek Jedynak.

Sowiecka operacja wojskowa przeprowadzona w lipcu 1945 r. na terenie obecnego pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego, głównie w Puszczy Augustowskiej i okolicach do niej przyległych to jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w powojennej historii Polski. W historiografii przyjęło się nazywać ją Obławą Augustowską. Spośród ok. 7 tys. zatrzymanych wtedy osób do dziś nieustalona liczba nigdy nie wróciła do domu, ale wiemy, że zostali zamordowani.

80. rocznicę Obławy uczczono też na sportowo. W Mikaszówce już po raz trzeci odbył się Bieg Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Zawodnicy mieli do wyboru dwa dystanse: Bieg Pro Memoria na symboliczne 1945 metrów oraz 23-kilometrowy bieg główny przez tereny Puszczy Augustowskiej. Można było też zobaczyć wystawę „Obława Augustowska. Lipiec 1945” przygotowaną przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku.