Vivat maj. 3 maj. Uroczystości na ziemi łomżyńskiej

Na Placu Papieża Jana Pawła II odbyły się uroczyste obchody 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja , jednego z najważniejszych świąt państwowych. Wśród biało-czerwonych flag, pocztów sztandarowych i mieszkańców, którzy licznie wypełnili przestrzeń placu, nie chodziło wyłącznie o pamięć. Raczej o próbę odpowiedzi na pytanie: co z tamtego dziedzictwa zostało w nas.

Centralnym punktem uroczystości był Apel Pamięci z udziałem Kompanii Honorowej Wojska Polskiego. Delegacje władz samorządowych, instytucji i organizacji złożyły kwiaty pod pomnikami Żołnierzy 33. Pułku Piechoty oraz Jana Pawła II, oddając hołd tym, którzy walczyli o wolność i suwerenność Polski.

W wystąpieniach nie dominowała historia, lecz jej konsekwencje.

Prezydent Łomży Mariusz Chrzanowski, gospodarz uroczystości, wyraźnie odwołał się do współczesnego znaczenia Konstytucji 3 Maja. Podkreślił, że jej twórcy doskonale rozumieli mechanizmy osłabiające państwo, a największym zagrożeniem dla niepodległości był i pozostaje wewnętrzny rozłam. W jego ocenie dziś – w świecie napięć i niepewności – szczególnego znaczenia nabiera troska o dobro wspólne oraz zdolność budowania trwałych relacji.

– Podobnie jak nasi przodkowie, my również rozumiemy, że bezpieczeństwo to nie tylko silna armia, ale przede wszystkim stabilne struktury i mocne sojusze. (…) Tak jak przed wiekami, tak i teraz Polska może być przykładem kraju nowoczesnego i ambitnego – mówił Mariusz Chrzanowski.

Prezydent zwrócił również uwagę, że siła państwa zaczyna się w „małych ojczyznach” – w codziennym zaangażowaniu miesz- kańców i pracy samorządów

Szerzej do znaczenia wspólnoty i odpowiedzialności odniosła się posłanka Alicja Łepkowska-Gołaś, wskazując, że Konstytucja 3 Maja była czymś więcej niż aktem prawnym – była próbą ocalenia państwa i jego fundamentalnych wartości.

– Była wyrazem troski o wspólnotę i próbą ocalenia tego, co najcenniejsze: wolności, suwerenności i godności obywateli. Dziś przypomina nam, że państwo nie istnieje samo z siebie – tworzą je ludzie, ich decyzje i odpowiedzialność – mówiła.

– Wolność nie jest dana raz na zawsze. Trzeba o nią dbać każdego dnia – w słowach, decyzjach i w sposobie, w jaki traktujemy siebie nawzajem – podkreślała.

Do historycznych źródeł tych wartości odwoływała się posłanka Bogumiła Olbryś, przypominając o odwadze reformatorów końca XVIII wieku.

– To były odważne i nowoczesne przemiany, które miały wzmocnić państwo. Dziś możemy mówić o tych wartościach z podniesionym czołem – zaznaczała.

Na europejski kontekst tamtych wydarzeń zwrócił uwagę członek zarządu województwa podlaskiego Jacek Piorunek, podkreślając, że Konstytucja 3 Maja była aktem wyprzedzającym swoją epokę.

– To było dzieło epokowe. Tak postępową konstytucję inne państwa przyjmowały dopiero wiele lat później – przypomniał.

Do współczesnych wyzwań odniósł się radny Marcin Mieczkowski, wskazując, że rocznica uchwalenia Konstytucji powinna być impulsem do refleksji nad aktualną sytuacją państwa.

– To czas, by spojrzeć na to, o co walczyli nasi przodkowie, i odnieść to do tego, co dzieje się dziś – zarówno w Polsce, jak i w Europie. Walka o suwerenność i niepodległość wciąż pozostaje aktualna – mówił.

Z kolei radny Piotr Modzelewski podkreślał znaczenie pamięci historycznej dla młodego pokolenia i budowania tożsamości.

– To wydarzenie powinno przypominać nam, skąd się wywodzimy i o co walczyli nasi przodkowie. W świecie, który dynamicznie się zmienia, szczególnie ważne jest dbanie o tradycję, kulturę i tożsamość – mówił.

Wśród uczestników obecni byli także przedstawiciele Łomżyńskiego Bractwa Kurkowego, którzy przypominali, że Konstytucja była realną próbą przebudowy państwa i wprowadzenia zmian wyprzedzających swoją epokę.

– To była konstytucja dla wszystkich – o charakterze wolnościowym i edukacyjnym. Dlatego ją pielęgnujemy, tym bardziej że przez wiele lat nie mogliśmy jej w pełni świętować – mówił Bernard Szymański, Łomżyński Król Kurkowy.

Na konkretne rozwiązania ustrojowe zwracał uwagę Dariusz Antoniewicz:

– Zniesienie liberum veto czy objęcie chłopów ochroną państwa to były przełomowe decyzje, które zmieniały sposób funkcjonowania Rzeczypospolitej – podkreślał.

Słowa ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego przekazała uczestnikom Marlena Siok, dyrektorka biura i doradczyni w jego gabinecie politycznym. W liście wybrzmiało, że Konstytucja była wyrazem odwagi i odpowiedzialności, a jej dziedzictwo zobowiązuje do budowania wspólnoty opartej na solidarności – zarówno lokalnej, jak i narodowej oraz europejskiej.

Zwieńczeniem obchodów była msza święta w intencji ojczyzny w Katedrze Łomżyńskiej pod przewodnictwem biskupa Janusza Stepnowskiego. W homilii hierarcha odniósł się do współczesnych wyzwań stojących przed Europą, wskazując na pogłębiający się kryzys demograficzny i potrzebę budowania przyszłości w oparciu o szacunek dla życia. Podkreślał, że rozwój społeczeństw nie może abstrahować od fundamentów wartości, a trwała wspólnota powinna opierać się zarówno na rozumie, jak i na wierze.

Łomża 3 maja nie mówi tylko o przeszłości.

Raczej o tym, czy potrafimy jeszcze myśleć o państwie jak o wspólnym projekcie.

I czy słowo „wspólnota” wciąż znaczy więcej niż tylko dobrze brzmi.

Zambrów: między historią a odpowiedzialnością

W Zambrowie obchody 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja miały równie podniosły, ale i refleksyjny charakter. Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w intencji Ojczyzny w kościele pw. Trójcy Przenajświętszej.

Po nabożeństwie uczestnicy przemaszerowali pod pomnik Powstania Styczniowego przy Placu Sikorskiego. Tam, przy wspólnym odśpiewaniu Hymnu Narodowego oraz hejnału Zambrowa, oddano hołd bohaterom walk o niepodległość. Złożenie kwiatów było nie tylko symbolicznym gestem pamięci, ale także momentem zatrzymania – krótkiej, wspólnej refleksji nad historią i jej znaczeniem dla współczesności.

W wystąpieniach wyraźnie wybrzmiewało przekonanie, że Konstytucja 3 Maja pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla myślenia o państwie.

Senator RP Marek Komorowski przypomniał, że była ona próbą ratowania Rzeczypospolitej w jednym z najtrudniejszych momentów jej dziejów – w czasie zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych podziałów.

– Twórcy Konstytucji zrobili wszystko, by ocalić państwo. To był wysiłek ludzi, którzy chcieli zatrzymać proces upadku i nadać Polsce nowy kierunek – mówił Marek Komorowski.

Podkreślał przy tym, że choć same reformy nie zdołały uchronić kraju przed rozbiorami, ich znaczenie nie wygasło.

– Konstytucja stała się symbolem odpowiedzialności za państwo. To wyzwanie aktualne również dziś – zaznaczał.

Do kontekstu historycznego i skali wyzwań tamtej epoki odniósł się także członek zarządu województwa podlaskiego Jacek Piorunek. Wskazywał, że decyzje podjęte w końcu XVIII wieku zapadały w sytuacji głębokiego kryzysu państwa.

– Polska była wtedy osłabiona wewnętrznie i zagrożona z zewnątrz. Mimo to podjęto próbę reform, które miały ją ocalić – przypominał.

Zwrócił również uwagę, że choć Konstytucja obowiązywała krótko, jej duch przetrwał i przez kolejne pokolenia stanowił punkt odniesienia dla walki o niepodległość.

– To dziedzictwo było obecne nawet wtedy, gdy nie można było go oficjalnie świętować – podkreślał.

W imieniu burmistrza Zambrowa głos zabrał jego rzecznik Rafał Pomazański, który nadał wystąpieniu wyraźny, współczesny kontekst.

– Rocznica uchwalenia Konstytucji to nie tylko wydarzenie historyczne, ale żywa lekcja patriotyzmu i odpowiedzialności za wspólnotę – mówił, podkreślając, że siła państwa nie wynika wyłącznie z jego potencjału militarnego czy gospodarczego, lecz przede wszystkim z jedności obywateli i jakości życia społecznego.

W jego wystąpieniu wybrzmiał także wymiar współczesnych zagrożeń i wyzwań.

– W obliczu konfliktów i napięć widzimy, jak kruche potrafią być pokój i stabilność. Tym bardziej potrzebujemy jedności, dialogu i odpowiedzialności za wspólnotę – zaznaczał.

Podkreślał również, że patriotyzm nie kończy się na wspominaniu przeszłości.

– To codzienna troska o państwo, o jakość życia społecznego, o szacunek dla prawa i gotowość do działania na rzecz wspólnoty – mówił.

Zambrowskie obchody pokazały, że 3 maja pozostaje świętem żywym – nie tylko w symbolice, ale przede wszystkim w sposobie, w jaki jest rozumiane.

Nie jako zamknięty rozdział historii. Raczej jako zobowiązanie.

Kolno. Pamięć, która zaczyna się blisko

Miejskie obchody Święta Konstytucji 3 Maja w Kolnie były nie tylko okazją do uczczenia jednej z najważniejszych rocznic w historii Polski, ale także przypomnieniem, że pamięć, wolność i odpowiedzialność za Ojczyznę zaczynają się najbliżej, w lokalnej wspólnocie.

Uroczystości rozpoczęły się Mszą świętą w intencji Ojczyzny w kościele pw. Chrystusa Króla Wszechświata. Dalsza część obchodów zgromadziła mieszkańców oraz przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, duchowieństwa, służb mundurowych, pocztów sztandarowych, harcerzy oraz dzieci i młodzież.

Podczas ceremonii wciągnięto flagę państwową na maszt, odegrano i wspólnie odśpiewano hymn. Następnie Miejska Orkiestra Dęta pod batutą kapelmistrza Pawła Podeszwika wykonała hejnał miasta Kolno. Oprawę wydarzenia uzupełnił występ mażoretek prowadzonych przez Beatę Skrodzką.

Głos zabrali burmistrz Kolna Andrzej Duda, poseł na Sejm RP Bogumiła Olbryś, członek zarządu województwa Jacek Piorunek oraz przewodniczący Rady Powiatu Kolneńskiego Artur Duda. List ministra rolnictwa odczytał Krzysztof Rafałowski, kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kolnie.

W swoim wystąpieniu burmistrz Andrzej Duda podkreślił, że Konstytucja 3 Maja pozostaje ważnym testamentem polskiej myśli państwowej.

- Patriotyzm to troska o państwo, szacunek dla prawa, odpowiedzialność za wspólnotę, gotowość do służby i praca dla dobra przyszłych pokoleń. Rzeczpospolita istnieje nie tylko w wielkich instytucjach państwowych, ale także w małych ojczyznach, takich jak Kolno – podkreślił Andrzej Duda.

Nawiązał również do ubiegłorocznego jubileuszu 600-lecia nadania Kolnu praw miejskich, przypominając, że historia miasta nie kończy się na rocznicach, lecz otwiera na przyszłość. W tym kontekście szczególnie wybrzmiały słowa: „600 lat. I dalej!” - jako znak ciągłości, dumy z przeszłości i odpowiedzialności za dalszy rozwój miasta.

Okolicznościowe listy do uczestników obchodów przesłali parlamentarzyści: Jarosław Zieliński, Dariusz Piontkowski, Alicja Łepkowska-Gołaś, Jacek Bogucki oraz senator Anna Bogucka.

Artystycznym akcentem wydarzenia był występ solistek z Kolneńskiego Ośrodka Kultury i Sportu, Leny Kowalewskiej i Anny Chmielewskiej, przygotowanych pod kierunkiem Anny i Pawła Podeszwik.

Na zakończenie uroczystości złożono wieńce, wiązanki kwiatów i znicze pod historycznym krzyżem w pobliżu Dębu Wolności oraz pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Kolneńskie obchody były wyrazem pamięci o tych, którzy potrafili myśleć o Polsce jako o wspólnym dobru. Ale też cichym przypomnieniem, że to, co najważniejsze, zaczyna się zawsze blisko — w codzienności, pracy i szacunku dla historii, która zobowiązuje.